{"id":1487,"date":"2022-12-13T12:32:51","date_gmt":"2022-12-13T12:32:51","guid":{"rendered":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/?page_id=1487"},"modified":"2023-05-03T13:37:01","modified_gmt":"2023-05-03T13:37:01","slug":"depopulacja-bulgarii-%d0%be%d0%b1%d0%b5%d0%b7%d0%bb%d1%8e%d0%b4%d1%8f%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b5%d1%82%d0%be-%d0%bd%d0%b0-%d0%b1%d1%8a%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d1%80%d0%b8%d1%8f","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/depopulacja-bulgarii-%d0%be%d0%b1%d0%b5%d0%b7%d0%bb%d1%8e%d0%b4%d1%8f%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b5%d1%82%d0%be-%d0%bd%d0%b0-%d0%b1%d1%8a%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d1%80%d0%b8%d1%8f\/","title":{"rendered":"Depopulacja Bu\u0142garii (\u041e\u0431\u0435\u0437\u043b\u044e\u0434\u044f\u0432\u0430\u043d\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0411\u044a\u043b\u0433\u0430\u0440\u0438\u044f)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Wprowadzenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Od VI stulecia po n. Ch. na teren obecnej Bu\u0142garii przybywa\u0142y pasterskie plemiona S\u0142owian. Ojcem narodu bu\u0142garskiego jest Asparuch, kt\u00f3ry w 681 r. za\u0142o\u017cy\u0142 Bu\u0142gari\u0119. Chrze\u015bcija\u0144stwo na ziemie bu\u0142garskie przyby\u0142o w po\u0142owie IX stulecia. Chan Borys I Micha\u0142 przyj\u0105\u0142 chrzest z r\u0105k duchowie\u0144stwa greckiego w przeddzie\u0144 Zielonych \u015awi\u0105t 25 maja 864 r.<\/p>\n\n\n\n<p> Wielkie pa\u0144stwo bu\u0142garskie ze stolic\u0105 w Plisce trwa\u0142o w latach 681-1018. Po 1018 r. Bu\u0142garia zosta\u0142a podbita przez Bizancjum. By\u0142a okupowana przez bizantyjczyk\u00f3w do 1185 r. Od XIV stulecia Bu\u0142garia sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Imperium Osma\u0144skiego, okupowana przez muzu\u0142man\u00f3w do 1878 r. Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 uzyska\u0142a w 1878 r. Po II wojnie \u015bwiatowej rz\u0105dy w Bu\u0142garii sprawowali komuni\u015bci. Po 1990 r. rz\u0105dy w Bu\u0142garii sprawuj\u0105 libera\u0142owie.<\/p>\n\n\n\n<p>Wraz z odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci na ziemi bu\u0142garskiej pojawili si\u0119 ideolodzy antynatalistyczni, kt\u00f3rzy g\u0142osili wyzbywanie si\u0119 dzieci. Propagowali \u015brodki niszcz\u0105ce \u017cycie, zabijanie dzieci nienarodzonych, deprawacj\u0119 dzieci i m\u0142odzie\u017cy, a tak\u017ce niszczenie jedno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej poprzez rozwody. G\u0142oszone idee antynatalistyczne spowodowa\u0142y pomniejszenie liczby dzieci w rodzinach. Na prze\u0142omie XIX i XX w. na kobiet\u0119 wieku rozrodczym (15-49 lat) przypada\u0142o ponad pi\u0119cioro dzieci, po 120 latach propagandy, przypada nieco ponad jedno dziecko.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zmiany demograficzne mieszka\u0144c\u00f3w Bu\u0142garii na tle populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1880-1925 liczba mieszka\u0144c\u00f3w Bu\u0142garii wzros\u0142a ponad dwukrotnie. W roku 1880 udzia\u0142 procentowy ludno\u015bci bu\u0142garskiej w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej wynosi\u0142 0,13%. W kolejnych latach XIX i XX stulecia, do 1925 r. wzr\u00f3s\u0142 do 0,27%, a potencja\u0142 demograficzny powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 o 0,14%.<\/p>\n\n\n\n<p>W roku 1900 liczba ludno\u015bci \u015bwiata<sup>1<\/sup> wynosi\u0142a 1,61 mld<sup><u><a href=\"#sdfootnote1sym\" id=\"sdfootnote1anc\"><sup>1<\/sup><\/a><\/u><\/sup>, za\u015b Bu\u0142garii<sup>2<\/sup> 3,7mln<a href=\"#sdfootnote2sym\" id=\"sdfootnote2anc\"><sup>2<\/sup><\/a>, co stanowi\u0142o 0,22% udzia\u0142u w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej. W ci\u0105gu kolejnych 50 lat udzia\u0142 procentowy jej ludno\u015bci do populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej wzr\u00f3s\u0142 o 0,07%. Od roku 1950 z ka\u017cdym nast\u0119pnym rokiem ten udzia\u0142 w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej mala\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>W ci\u0105gu ponad siedemdziesi\u0119ciu lat, w latach 1950-2022, udzia\u0142 ludno\u015bci mieszkaj\u0105cej w granicach pa\u0144stwa bu\u0142garskiego w stosunku do populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej spad\u0142 ponad trzykrotnie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Udzia\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Bu\u0142garii w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej w latach 1880-2022<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table is-style-stripes\"><table class=\"has-light-green-cyan-background-color has-background\"><tbody><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Rok<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Liczba ludno\u015bci na \u015bwiecie na 1 stycznia<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Liczba ludno\u015bci w Bu\u0142garii na 1 stycznia<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Udzia\u0142 procentowy w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1880<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1 4830 000 000<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2 007 919<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,13<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1900<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1&nbsp;646&nbsp;165 000<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">3 710 000<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,22<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1914<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1&nbsp;825&nbsp;070 987<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">4 240 000<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,23<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1925<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1&nbsp;967&nbsp;683 298<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">5 310 000<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,27<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1939<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2&nbsp;262&nbsp;699 677<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">6 292 000<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,28<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1950<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2&nbsp;513&nbsp;866&nbsp;197<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">7 251 000<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,29<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1960<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2 991 005 874<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">7 867 374<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,26<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1970<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">4 023 981 107<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">8 489 574<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,21<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">1985<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">4&nbsp;809&nbsp;575 137<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">8 960 547<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,19<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2000<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">6 088 230 944<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">8 170 172<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,13<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2020<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">7&nbsp;881&nbsp;691 855<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">6 916 548<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,09<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2022<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">8 001 000 000<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">6 838 937<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,08<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Ludno\u015b\u0107. Wzrost liczby ludno\u015bci \u015bwiata, <a href=\"https:\/\/encyklopedia.pwn.pl\/haslo\/Ludnosc-Wzrost-liczby-ludnosci-swiata;3723194.html\">https:\/\/encyklopedia.pwn.pl\/haslo\/Ludnosc-Wzrost-liczby-ludnosci-swiata;3723194.html<\/a>, dost\u0119p: 25 .11. 2022 r.; Demographics of Bulgaria, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria<\/a>, dost\u0119p: 26 .11. 2022 r.; \u015awiat \u2013 populacja 1800-2100, <a href=\"http:\/\/populacja.population.city\/world\/\">http:\/\/populacja.population.city\/world\/<\/a>, (dost\u0119p: 04 .12. 2022 r.); Obliczenia w\u0142asne.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"804\" height=\"580\" src=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3126\" srcset=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image.png 804w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-300x216.png 300w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-768x554.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Gwa\u0142towny wzrost ludno\u015bci bu\u0142garskiej w stosunku do populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej dokona\u0142 si\u0119 na prze\u0142omie XIX i XX stulecia, dok\u0142adnie w latach 1880-1925.<\/p>\n\n\n\n<p>By lepiej zrozumie\u0107 zachodz\u0105ce zmiany w populacji ludno\u015bci bu\u0142garskiej, nale\u017cy jeszcze dok\u0142adnie przeanalizowa\u0107 wska\u017aniki dzietno\u015bci, kt\u00f3re nam zobrazuj\u0105 liczb\u0119 dzieci przypadaj\u0105c\u0105 na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym (15-49 lat) w poszczeg\u00f3lnych latach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Wska\u017aniki dzietno\u015bci w Bu\u0142garii<\/strong> <strong>w latach 1875-2020<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"820\" height=\"487\" src=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3127\" srcset=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-1.png 820w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-1-300x178.png 300w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-1-768x456.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Ostatnie lata XIX stulecia charakteryzowa\u0142y si\u0119 do\u015b\u0107 stabilnymi wska\u017anikami dzietno\u015bci. W Bu\u0142garii w ostatnich dw\u00f3ch dekadach XIX wieku na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym przypada\u0142o nieco ponad pi\u0119cioro dzieci. Rodziny by\u0142y wielodzietne. W pierwszych trzech dekadach XX stulecia odnotowujemy wska\u017aniki dzietno\u015bci przekraczaj\u0105ce 5,8 punktu. Tak wysokie wska\u017aniki dzietno\u015bci utrzymywa\u0142y si\u0119 do po\u0142owy lat dwudziestych XX stulecia. Koniec lat dwudziestych XX w. by\u0142 czasem ogromnego spadku dzietno\u015bci w rodzinach bu\u0142garskich. Jeszcze gorsza sytuacja by\u0142a w latach trzydziestych XX w. W roku 1939 na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym przypada\u0142o niespe\u0142na troje dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 1900-1939 wska\u017aniki dzietno\u015bci pomniejszy\u0142y si\u0119 o 2,86 punktu. Z rodzin uby\u0142o prawie troje dzieci. Druga wojna \u015bwiatowa nieco wyhamowa\u0142a zapa\u015b\u0107 demograficzn\u0105, wska\u017aniki nieco wzros\u0142y. Od roku 1950 odnotowujemy gwa\u0142towny spadek wska\u017anik\u00f3w dzietno\u015bci. Najni\u017cszy wska\u017anik dzietno\u015bci odnotowano w 1997 r., tylko 1,09 punktu. Na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym przypad\u0142o nieco ponad jedno dziecko. Od wielu lat w Bu\u0142garii trwa ubytek ludno\u015bciowy, wi\u0119cej os\u00f3b umiera ni\u017c si\u0119 rodzi, w 2021 r. odnotowano ubytek ludno\u015bciowy wynosz\u0105cy 90 317 os\u00f3b<sup><a href=\"#sdfootnote3sym\" id=\"sdfootnote3anc\"><sup>3<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Idee antynatalistyczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Idee wolteria\u0144skie do Bu\u0142garii dociera\u0142y ju\u017c w pierwszej dekadzie XX stulecia. Podobnie jak do Rumunii czy na W\u0119gry. Carl Djerassi, urodzony w Austrii, w Wiedniu w 1923 r., pierwsze lata dzieci\u0144stwa sp\u0119dzi\u0142 w Sofii w Bu\u0142garii. Oboje jego rodzice byli \u017bydami. Popularno\u015b\u0107 zdoby\u0142 ze swego wk\u0142adu w rozw\u00f3j doustnych tabletek antykoncepcyjnych. Nale\u017cy do \u201eojc\u00f3w pigu\u0142ki\u201d<sup><a href=\"#sdfootnote4sym\" id=\"sdfootnote4anc\"><sup>4<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Antykoncepcja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015arodowiska cywilizacji \u015bmierci jedyne co potrafi\u0105 zapewni\u0107 potrzebuj\u0105cym, to \u015brodki antykoncepcyjne<sup><a href=\"#sdfootnote5sym\" id=\"sdfootnote5anc\"><sup>5<\/sup><\/a><\/sup>. Od lat 90. XX stulecia \u015brodki antykoncepcyjne sta\u0142y si\u0119 powszechnie dost\u0119pne. Szereg organizacji pozarz\u0105dowych nasili\u0142o sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w Bu\u0142garii po roku 1990. Prowadz\u0105 rozdawnictwo \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych w szpitalach, o\u015brodkach m\u0142odzie\u017cowych i wielu szko\u0142ach. W\u0142adze rz\u0105dowe wobec dzia\u0142a\u0144 organizacji pozarz\u0105dowych, prowadz\u0105cych deprawacj\u0119 i depopulacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa bu\u0142garskiego, nie podejmuj\u0105 \u017cadnych dzia\u0142a\u0144. Panuje zmowa milczenia na wszystkich szczeblach w\u0142adzy od ponad trzech dekad<sup><a href=\"#sdfootnote6sym\" id=\"sdfootnote6anc\"><sup>6<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>W Bu\u0142garii w roku 2010 jedynie 4% kobiet stosowa\u0142o pigu\u0142ki antykoncepcyjne<sup><a href=\"#sdfootnote7sym\" id=\"sdfootnote7anc\"><sup>7<\/sup><\/a><\/sup>. Ideolodzy antynatalistyczni od lat ubolewaj\u0105, \u017ce w Bu\u0142garii tak ma\u0142y procent kobiet je stosuje.. \u201eBu\u0142garia nale\u017cy do kraj\u00f3w o bardzo dobrym dost\u0119pie do specjalist\u00f3w z zakresu po\u0142o\u017cnictwa i ginekologii, a tak\u017ce do nowoczesnych lek\u00f3w antykoncepcyjnych. Jednak tylko 3% kobiet w wieku rozrodczym w naszym kraju stosuje doustn\u0105 antykoncepcj\u0119, w przeciwie\u0144stwie do Europy i USA, gdzie jest to oko\u0142o 25-30%\u201d, zauwa\u017cy\u0142 prof. Ivan Kostov\u201d<sup><a href=\"#sdfootnote8sym\" id=\"sdfootnote8anc\"><sup>8<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aborcja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Do roku 1956 r. dziecko w \u0142onie matki cieszy\u0142o si\u0119 ochron\u0105 prawn\u0105. Przez stulecia nikt nie podnosi\u0142 r\u0119ki na nowo powstaj\u0105ce \u017cycie w \u0142onie matki. Sytuacja zmieni\u0142a si\u0119 po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez socjalist\u00f3w komunistycznych. Podobnie jak w wielu krajach bloku komunistycznego, tak i w Bu\u0142garii zalegalizowano zabijanie dzieci nienarodzonych. W roku 1956 r. 27 kwietnia, na mocy zarz\u0105dzenia ministerstwa zdrowia wprowadzono aborcj\u0119 na \u017c\u0105danie. Mo\u017cna by\u0142o zabi\u0107 dziecko w pierwszych dwunastu tygodniach jego \u017cycia. Pod warunkiem, \u017ce od ostatniego zabicia nienarodzonego dziecka min\u0119\u0142o co najmniej sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy<sup><a href=\"#sdfootnote9sym\" id=\"sdfootnote9anc\"><sup>9<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wprowadzeniu aborcji do\u015b\u0107 szybko pomniejszy\u0142a si\u0119 liczba narodzin dzieci. W 1956 r. urodzi\u0142o si\u0119 oko\u0142o 148 tys. dzieci, a w 1965 r. ju\u017c tylko 125 tys., rok p\u00f3\u017aniej jeszcze mniej bo tylko 123 tys.<sup><a href=\"#sdfootnote10sym\" id=\"sdfootnote10anc\"><sup>10<\/sup><\/a><\/sup>. Podobnie by\u0142o w 1967 r. Pomniejszenie si\u0119 liczby dzieci wymusi\u0142o na w\u0142adzach komunistycznych zaostrzenie przepis\u00f3w aborcyjnych, uczyniono to w 1968 r. Zabroniono zabijania dzieci kobietom bezdzietnym z wyj\u0105tkiem powa\u017cnych wzgl\u0119d\u00f3w medycznych i spo\u0142ecznych. Kobiety maj\u0105ce dwoje albo troje dzieci by\u0142y zach\u0119cane do rodzenia kolejnych dzieci. Je\u015bli zach\u0119ta by\u0142a ma\u0142o skuteczna, pozwalano matce na zabicie w\u0142asnego dziecka<sup><a href=\"#sdfootnote11sym\" id=\"sdfootnote11anc\"><sup>11<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>W roku 1973 w\u0142adze komunistyczne jeszcze bardziej zaostrzy\u0142y przepisy aborcyjne. Zabroniono zabijania dzieci kobietom, kt\u00f3re by\u0142y bezdzietne albo mia\u0142y tylko jedno dziecko. W 1989 r. zliberalizowano prawo aborcyjne. I ju\u017c 1 lutego 1990 r. wprowadzono prawo, kt\u00f3re obowi\u0105zuje do dnia dzisiejszego. Przewiduje ono aborcj\u0119 na \u017c\u0105danie.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto postawi\u0107 pytanie, ile niewinnych dzieci straci\u0142o \u017cycie w Bu\u0142garii w latach 1956-2022, w ci\u0105gu 66 lat. Trudno poda\u0107 dok\u0142adne dane, ale postarajmy si\u0119 poszuka\u0107 odpowiedzi na powy\u017csze pytanie. Z danych zebranych przez Roberta Johnstona w latach 1956-2022 wynika, \u017ce zabito 5 972 744 nienarodzonych dzieci<sup><a href=\"#sdfootnote12sym\" id=\"sdfootnote12anc\"><sup>12<\/sup><\/a><\/sup>. Do tej liczby mo\u017cna doliczy\u0107 oko\u0142o 100 000 aborcji nierejestrowanych w tym czasie. A zatem zabito oko\u0142o 6,1 mln dzieci nienarodzonych. W tym samym czasie urodzi\u0142o si\u0119 6 819 601 dzieci<sup><a href=\"#sdfootnote13sym\" id=\"sdfootnote13anc\"><sup>13<\/sup><\/a><\/sup>, niewiele wi\u0119cej ni\u017c zabito w \u0142onach matek.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"825\" height=\"559\" src=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3128\" srcset=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-2.png 825w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-2-300x203.png 300w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-2-768x520.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W latach siedemdziesi\u0105tych, osiemdziesi\u0105tych i dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX stulecia w Bu\u0142garii zabijano wi\u0119cej dzieci w \u0142onach matek ni\u017c si\u0119 rodzi\u0142o. W roku 1961 zabito ponad 169 tys. nienarodzonych dzieci, a urodzi\u0142o si\u0119 prawie 139 tys. Trzydzie\u015bci tysi\u0119cy dzieci wi\u0119cej zabito ni\u017c si\u0119 urodzi\u0142o, a w 1992 r. zabito prawie 133 tys. nienarodzonych dzieci, a urodzi\u0142o si\u0119 tylko nieco ponad 89 tys. Zabito o 44 tys.<sup><a href=\"#sdfootnote14sym\" id=\"sdfootnote14anc\"><sup>14<\/sup><\/a><\/sup>. wi\u0119cej dzieci ni\u017c si\u0119 urodzi\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Emigracja<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Emigracja zacz\u0119\u0142a si\u0119 w Bu\u0142garii po roku 1990. W latach 90. XX stulecia z kraju wyje\u017cd\u017cali przede wszystkim m\u0142odzi wykszta\u0142ceni specjali\u015bci. Z czasem Bu\u0142gari\u0119 opuszczali r\u00f3wnie\u017c pracownicy fizyczni. W trzeciej dekadzie XXI stulecia z kraju emigruj\u0105 tak\u017ce pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolatkowie. Obecnie brakuje tu r\u0105k do pracy we wszystkich obszarach gospodarczych. W\u015br\u00f3d wykwalifikowanych emigrant\u00f3w najwi\u0119cej jest lekarzy i piel\u0119gniarek<sup><a href=\"#sdfootnote15sym\" id=\"sdfootnote15anc\"><sup>15<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Szacuje si\u0119, \u017ce trzy miliony etnicznych Bu\u0142gar\u00f3w rozproszonych jest poza granicami swego kraju. Najwi\u0119cej w Europie<sup><a href=\"#sdfootnote16sym\" id=\"sdfootnote16anc\"><sup>16<\/sup><\/a><\/sup>. W ci\u0105gu ostatnich trzech dekad najwi\u0119cej os\u00f3b wyjecha\u0142o do Niemiec, mieszka tam oko\u0142o 410 tys. Bu\u0142gar\u00f3w<sup><a href=\"#sdfootnote17sym\" id=\"sdfootnote17anc\"><sup>17<\/sup><\/a><\/sup>. Ponadto du\u017ce skupiska mieszkaj\u0105 w Rumunii, Grecji, Serbii, Turcji, Macedonii P\u00f3\u0142nocnej. Oko\u0142o 200 tys. w Stanach Zjednoczonych, 50 tys. w Kanadzie, 20 tys. w Australii i 20 tys. w Brazylii. Du\u017ce skupiska emigrant\u00f3w bu\u0142garskich notuje si\u0119 we Francji, Hiszpanii, Argentynie, W\u0142oszech, Rosji i Wielkiej Brytanii<sup><a href=\"#sdfootnote18sym\" id=\"sdfootnote18anc\"><sup>18<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>I i II wojna \u015bwiatowa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W czasie I wojny \u015bwiatowej \u015bmier\u0107 ponios\u0142o oko\u0142o 114,5 tys. os\u00f3b<sup><a href=\"#sdfootnote19sym\" id=\"sdfootnote19anc\"><sup>19<\/sup><\/a><\/sup>. Badacze II wojny \u015bwiatowej oszacowali (za okres 1939-1945) straty ludno\u015bciowe Bu\u0142garii, na 21,5 tys. os\u00f3b<sup><a href=\"#sdfootnote20sym\" id=\"sdfootnote20anc\"><sup>20<\/sup><\/a><\/sup>. Dwie wojny \u015bwiatowe \u0142\u0105cznie pomniejszy\u0142y populacj\u0119 bu\u0142garsk\u0105 o oko\u0142o 136 tys. os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prognozowana liczba mieszka\u0144c\u00f3w W\u0119gier bez turbulencji dziejowych<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>A zatem, jaka by\u0142aby liczba ludno\u015bci Bu\u0142garii bez turbulencji dziejowych, gdyby zachowano p\u0142odno\u015b\u0107 z 1925 r.? Poszukajmy na to pytanie odpowiedzi. Z oblicze\u0144 prowadzonych na przyk\u0142adzie Polski uda\u0142o si\u0119 nam ustali\u0107, \u017ce populacja ludno\u015bci na \u015bwiecie w 2020 r., bez turbulencji dziejowych, liczy\u0142aby oko\u0142o 13,55 mld<sup><a href=\"#sdfootnote21sym\" id=\"sdfootnote21anc\"><sup>21<\/sup><\/a><\/sup>. W roku 1925 udzia\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Bu\u0142garii w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej wynosi\u0142 0,27%. A zatem, gdyby ten udzia\u0142 si\u0119 utrzyma\u0142 na podobnym poziomie przez prawie 100 lat, to mieszka\u0144cy Bu\u0142garii w 2020 r. liczyliby oko\u0142o 36,4 mln. Na jeden kilometr kwadratowy przypada\u0142oby nieco ponad 328 os\u00f3b. Podobnie jak w Belgii (316 os\u00f3b) czy w Japonii (337 os\u00f3b)<sup><a href=\"#sdfootnote22sym\" id=\"sdfootnote22anc\"><sup>22<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>A zatem, co by\u0142o g\u0142\u00f3wnym czynnikiem depopulacyjnym?<\/p>\n\n\n\n<p>W roku 2020 w granicach Bu\u0142garii mieszka\u0142o oko\u0142o 6,9 mln os\u00f3b<sup>24<\/sup>. W ci\u0105gu prawie 100 lat w wyniku I wojny \u015bwiatowej Bu\u0142garzy stracili oko\u0142o 114,5 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, II wojna \u015bwiatowa uszczupli\u0142a populacj\u0119 bu\u0142garsk\u0105 o 21,5 tys. \u017bycie ludzkie nie&nbsp;przebiega z&nbsp;dok\u0142adno\u015bci\u0105 matematyczn\u0105, przysparza r\u00f3\u017cnych perypetii, dlatego te\u017c poronienia i inne zdarzenia losowe pomniejszy\u0142y populacj\u0119 Bu\u0142gar\u00f3w o oko\u0142o 70 tys. dzieci<sup>25<\/sup>. W wyniku aborcji uby\u0142o oko\u0142o 6,1 mln Bu\u0142gar\u00f3w. Emigracja i zawirowania dziejowe spowodowa\u0142y ubytek ludno\u015bci o oko\u0142o 3 mln mieszka\u0144c\u00f3w. \u0141\u0105cznie wszystkie turbulencje dziejowe pomniejszy\u0142y liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w Bu\u0142garii na przestrzeni prawie 100 lat o oko\u0142o 9,3 mln. Wraz z obecnymi mieszka\u0144cami Bu\u0142garii otrzymujemy 16,2 mln os\u00f3b. Do 36,4 mln brakuje nam jeszcze oko\u0142o 20,2 mln. Ta grupa ludzi nie ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142a dziennego z powodu antykoncepcji <sup>26<\/sup>.<\/p>\n\n\n\n<p>Antykoncepcja jest tu g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 depopulacji, spowodowa\u0142a pomniejszenie liczby dzieci w rodzinach do poziomu poni\u017cej zast\u0119powalno\u015bci pokoleniowej. Bu\u0142garzy w ci\u0105gu prawie 100 lat wyzbyli si\u0119 poprzez aborcj\u0119 i antykoncepcj\u0119 ponad 26,3 mln obywateli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Liczba mieszka\u0144c\u00f3w Bu\u0142garii i g\u0142\u00f3wne czynniki depopulacji<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>w latach 1925-2020 (w milionach)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table is-style-stripes\"><table class=\"has-vivid-cyan-blue-background-color has-background\"><tbody><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Wydarzenie demograficzne<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Dane w milionach<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Udzia\u0142 procentowy w populacji bez turbulencji dziejowych<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Mieszka\u0144cy Bu\u0142garii (2020 r.)<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">6,9<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">18,91<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Aborcja<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">6,1<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">16,7<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">I i II wojna \u015bwiatowa<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,13<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,36<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Poronienia i inne zdarzenia losowe<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,07<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">0,2<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Antykoncepcja<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">20,2<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">55,5<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Emigracja i inne zawirowania dziejowe<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">3<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">8,24<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Og\u00f3lna liczba Bu\u0142gar\u00f3w bez turbulencji dziejowych<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">36,4<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">100<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Obliczenia w\u0142asne<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"793\" height=\"530\" src=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3129\" srcset=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-3.png 793w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-3-300x201.png 300w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-3-768x513.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Podsumowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Przez stulecia rodziny w Bu\u0142garii, jak i w ca\u0142ej Europie by\u0142y wielodzietne. Idee antynatalistyczne zniszczy\u0142y jedno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105, rodziny wyzby\u0142y si\u0119 dzieci, a dzieci i m\u0142odzie\u017c poddano masowej deprawacji. Najwi\u0119kszego spustoszenia dokona\u0142a antykoncepcja i aborcja. W ci\u0105gu ponad siedmiu dekad na ziemi bu\u0142garskiej zabito 6,1 mln dzieci nienarodzonych. Antykoncepcja spowodowa\u0142a pomniejszenie populacji bu\u0142garskiej o ponad 20 mln, na emigracji obecnie przebywa oko\u0142o 3 mln Bu\u0142gar\u00f3w. Z ka\u017cdym rokiem nar\u00f3d bu\u0142garski pomniejsza sw\u0105 populacj\u0119. Gdyby turbulencje dziejowe nie dotkn\u0119\u0142y narodu bu\u0142garskiego, w 2020 r. m\u00f3g\u0142by on liczy\u0107 36,4 mln mieszka\u0144c\u00f3w, a tak liczy\u2026 zaledwie 6,9 mln os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Ks. K. Bielawny; ks. A. Insadowski<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Przypisy:<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote1anc\" id=\"sdfootnote1sym\">1<\/a> Zob. Zob. Ludno\u015b\u0107 \u015bwiata, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ludno%C5%9B%C4%87_%C5%9Bwiata\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ludno%C5%9B%C4%87_%C5%9Bwiata<\/a>, dost\u0119p: 20 .11. 2022 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote2anc\" id=\"sdfootnote2sym\">2<\/a> Zob. Zob. Demographics of Bulgaria, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria<\/a>, dost\u0119p: 26 .11. 2022 r<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote3anc\" id=\"sdfootnote3sym\">3<\/a> Zob. Demographics of Bulgaria, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria<\/a>, dost\u0119p: 26 .11. 2022 r<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote4anc\" id=\"sdfootnote4sym\">4<\/a> Zob. Carl Djerassi, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Carl_Djerassi\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Carl_Djerassi<\/a>, dost\u0119p: 04. 03. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote5anc\" id=\"sdfootnote5sym\">5<\/a> Zob. Bulgaria: Providing the freedom to choose, <a href=\"https:\/\/doctorsoftheworld.org\/blog\/bulgaria-providing-the-freedom-to-choose\/\">https:\/\/doctorsoftheworld.org\/blog\/bulgaria-providing-the-freedom-to-choose\/<\/a>, dost\u0119p: 25 .11. 2022 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote6anc\" id=\"sdfootnote6sym\">6<\/a> Zob. J. Marinova, Reproductive health services in Bulgaria &#8211; country report, <a href=\"https:\/\/astra.org.pl\/pdf\/publications\/BULGARIA.pdf\">https:\/\/astra.org.pl\/pdf\/publications\/BULGARIA.pdf<\/a>, dost\u0119p: 04. 03. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote7anc\" id=\"sdfootnote7sym\">7<\/a> Zob. \u041f\u0440\u043e\u0442\u0438\u0432\u043e\u0437\u0430\u0447\u0430\u0442\u044a\u0447\u043d\u0438\u0442\u0435 \u0445\u0430\u043f\u0447\u0435\u0442\u0430 \u0441\u0442\u0430\u043d\u0430\u0445\u0430 \u043d\u0430 50 \u0433\u043e\u0434\u0438\u043d\u0438, <a href=\"https:\/\/www.tialoto.bg\/a\/125-zdrave\/10823-protivozachatychnite-hapcheta-stanaha-na-50-godini\">https:\/\/www.tialoto.bg\/a\/125-zdrave\/10823-protivozachatychnite-hapcheta-stanaha-na-50-godini<\/a>, dost\u0119p: 04. 03. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote8anc\" id=\"sdfootnote8sym\">8<\/a> Zob. \u0427\u0435\u0440\u043d\u0430 \u0441\u0442\u0430\u0442\u0438\u0441\u0442\u0438\u043a\u0430: \u0411\u044a\u043b\u0433\u0430\u0440\u0438\u044f \u0435 \u043d\u0430 \u043f\u044a\u0440\u0432\u043e \u043c\u044f\u0441\u0442\u043e \u0432 \u0415\u0421 \u043f\u043e \u0431\u0440\u043e\u0439 \u043d\u0430\u043f\u0440\u0430\u0432\u0435\u043d\u0438 \u0430\u0431\u043e\u0440\u0442\u0438, <a href=\"https:\/\/www.expert.bg\/macroview\/healthy\/cherna-statistika-bylgarija-e-na-pyrvo-mjasto-v-es-po-broj-napraveni-aborti-1862923.html\">https:\/\/www.expert.bg\/macroview\/healthy\/cherna-statistika-bylgarija-e-na-pyrvo-mjasto-v-es-po-broj-napraveni-aborti-1862923.html<\/a>, dost\u0119p: 04. 03. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote9anc\" id=\"sdfootnote9sym\">9<\/a> Zob. Aborcja w Bu\u0142garii, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aborcja_w_Bu%C5%82garii\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aborcja_w_Bu%C5%82garii<\/a>, dost\u0119p: 18 .02. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote10anc\" id=\"sdfootnote10sym\">10<\/a> Zob. Demografia w Bu\u0142garii, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria<\/a>, dost\u0119p: 26 .02. 2023 r<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote11anc\" id=\"sdfootnote11sym\">11<\/a> Zob. Aborcja w Bu\u0142garii, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aborcja_w_Bu%C5%82garii\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aborcja_w_Bu%C5%82garii<\/a>, dost\u0119p: 18 .02. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote12anc\" id=\"sdfootnote12sym\">12<\/a> Zob. Historyczne statystyki dotycz\u0105ce aborcji, Bu\u0142garia, <a href=\"http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-bulgaria.html\">http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-bulgaria.html<\/a>, dost\u0119p: 18 .02. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote13anc\" id=\"sdfootnote13sym\">13<\/a> Zob. Demografia w Bu\u0142garii, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria<\/a>, dost\u0119p: 26 .02. 2023 r<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote14anc\" id=\"sdfootnote14sym\">14<\/a> Zob. Historyczne statystyki dotycz\u0105ce aborcji, Bu\u0142garia, <a href=\"http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-bulgaria.html\">http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-bulgaria.html<\/a>, dost\u0119p: 18 .02. 2023 r.; zob. Demografia w Bu\u0142garii, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Bulgaria<\/a>, dost\u0119p: 26 .02. 2023 r.; Obliczenia w\u0142asne.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote15anc\" id=\"sdfootnote15sym\">15<\/a> Zob. Ponad 2,2 mln Bu\u0142gar\u00f3w \u017cyje za granic\u0105, <a href=\"https:\/\/forsal.pl\/artykuly\/1395781,ponad-22-mln-bulgarow-zyje-za-granica.html\">https:\/\/forsal.pl\/artykuly\/1395781,ponad-22-mln-bulgarow-zyje-za-granica.html<\/a>, dost\u0119p: 04. 03. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote16anc\" id=\"sdfootnote16sym\">16<\/a> Zob. Bulgaria Emigration and Immigration, <a href=\"https:\/\/www.familysearch.org\/en\/wiki\/Bulgaria_Emigration_and_Immigration\">https:\/\/www.familysearch.org\/en\/wiki\/Bulgaria_Emigration_and_Immigration<\/a>, dost\u0119p: 04. 03. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote17anc\" id=\"sdfootnote17sym\">17<\/a> Zob. Immigrant population in Germany by country of birth, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Immigration_to_Germany\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Immigration_to_Germany<\/a>, dost\u0119p: 05. 03. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote18anc\" id=\"sdfootnote18sym\">18<\/a> Zob. List of diasporas, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/List_of_diasporas#B\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/List_of_diasporas#B<\/a>, dost\u0119p: 05. 03. 2025 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote19anc\" id=\"sdfootnote19sym\">19<\/a> Zob. Bilans konfliktu, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/I_wojna_%C5%9Bwiatowa#Straty\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/I_wojna_%C5%9Bwiatowa#Straty<\/a>, dost\u0119p: 10 .03. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote20anc\" id=\"sdfootnote20sym\">20<\/a> Zob. Straty ludzkie III Rzeszy w II wojnie \u015bwiatowej, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ofiary_II_wojny_%C5%9Bwiatowej\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ofiary_II_wojny_%C5%9Bwiatowej<\/a>, dost\u0119p: 10 .03. 2023 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote21anc\" id=\"sdfootnote21sym\">21<\/a>Zob. K. Bielawny, Dramat depopulacji, \u201eNasz Dziennik\u201d 2021, nr 188, z 16 VIII.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote22anc\" id=\"sdfootnote22sym\">22<\/a> Zob. Lista pa\u0144stw \u015bwiata wed\u0142ug g\u0119sto\u015bci zaludnienia, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lista_pa%C5%84stw_%C5%9Bwiata_wed%C5%82ug_g%C4%99sto%C5%9Bci_zaludnienia\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lista_pa%C5%84stw_%C5%9Bwiata_wed%C5%82ug_g%C4%99sto%C5%9Bci_zaludnienia<\/a>, dost\u0119p: 05. 03. 2023 r.<\/p>\n<p>Views: 171<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wprowadzenie Od VI stulecia po n. Ch. na teren obecnej Bu\u0142garii przybywa\u0142y pasterskie plemiona S\u0142owian. Ojcem narodu bu\u0142garskiego jest Asparuch, kt\u00f3ry w 681 r. za\u0142o\u017cy\u0142 Bu\u0142gari\u0119. Chrze\u015bcija\u0144stwo na ziemie bu\u0142garskie przyby\u0142o w po\u0142owie IX stulecia. Chan Borys I Micha\u0142 przyj\u0105\u0142 chrzest z r\u0105k duchowie\u0144stwa greckiego w przeddzie\u0144 Zielonych \u015awi\u0105t 25 maja 864 r. Wielkie pa\u0144stwo &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/depopulacja-bulgarii-%d0%be%d0%b1%d0%b5%d0%b7%d0%bb%d1%8e%d0%b4%d1%8f%d0%b2%d0%b0%d0%bd%d0%b5%d1%82%d0%be-%d0%bd%d0%b0-%d0%b1%d1%8a%d0%bb%d0%b3%d0%b0%d1%80%d0%b8%d1%8f\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eDepopulacja Bu\u0142garii (\u041e\u0431\u0435\u0437\u043b\u044e\u0434\u044f\u0432\u0430\u043d\u0435\u0442\u043e \u043d\u0430 \u0411\u044a\u043b\u0433\u0430\u0440\u0438\u044f)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3546,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1487","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1487","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1487"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1487\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3547,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1487\/revisions\/3547"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1487"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}