{"id":217,"date":"2022-10-22T12:39:40","date_gmt":"2022-10-22T12:39:40","guid":{"rendered":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/?page_id=217"},"modified":"2023-05-09T18:11:53","modified_gmt":"2023-05-09T18:11:53","slug":"depopulacja-rosji-%d0%b4%d0%b5%d0%bf%d0%be%d0%bf%d1%83%d0%bb%d1%8f%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d1%80%d0%be%d1%81%d1%81%d0%b8%d0%b8","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/depopulacja-rosji-%d0%b4%d0%b5%d0%bf%d0%be%d0%bf%d1%83%d0%bb%d1%8f%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d1%80%d0%be%d1%81%d1%81%d0%b8%d0%b8\/","title":{"rendered":"Depopulacja Rosji (\u0414\u0435\u043f\u043e\u043f\u0443\u043b\u044f\u0446\u0438\u044f \u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u0438)"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<h1><strong>Wprowadzenie<\/strong><\/h1>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>Na prze\u0142omie XIX i XX w. mieszka\u0144cy Imperium Rosyjskiego mieli najwi\u0119kszy wska\u017anik dzietno\u015bci na \u015bwiecie. Na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym przypada\u0142o ponad siedmioro dzieci. Po stu dwudziestu latach liczba dzieci na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym spad\u0142a nieco ponad jedno dziecko. A zatem, co si\u0119 sta\u0142o, \u017ce w tak wielkim obszarowo kraju, licz\u0105cym od 1991 r. nieco ponad 17 mln km<sup>2<\/sup> , nie ma dzieci? Co by\u0142o przyczyn\u0105 zapa\u015bci demograficznej, kto przyczyni\u0142 si\u0119 do zniszczenia boomu demograficznego z pocz\u0105tku XX stulecia i ile obecnie mog\u0142aby liczy\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Rosja, gdyby zachowa\u0142a sw\u00f3j dynamizm demograficzny z pocz\u0105tku XX w.?<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<h1><strong>Zmiany demograficzne mieszka\u0144c\u00f3w Rosji na tle populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej<\/strong><\/h1>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>W 1900 r. liczba ludno\u015bci \u015bwiata waha\u0142a si\u0119 w granicach 1,64 mld<sup><a id=\"sdfootnote1anc\" href=\"#sdfootnote1sym\"><sup>1<\/sup><\/a><\/sup>, a Rosji 71,6 mln<sup><a id=\"sdfootnote2anc\" href=\"#sdfootnote2sym\"><sup>2<\/sup><\/a><\/sup>, co stanowi\u0142o 4,35%, w kolejnych czternastu latach procentowy udzia\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Rosji w stosunku do populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej wzr\u00f3s\u0142 0,04%.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>W roku 1914 liczba ludno\u015bci \u015bwiata wzros\u0142a do 1,8 mld<sup><a id=\"sdfootnote3anc\" href=\"#sdfootnote3sym\"><sup>3<\/sup><\/a><\/sup>, za\u015b Rosji do 80,3 mln, co stanowi\u0142o 4,39% udzia\u0142u w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej. Podobnie by\u0142o w 1925 r. Pierwsze trzy dekady XX w. by\u0142y czasem najwi\u0119kszej liczby ludno\u015bci mieszkaj\u0105cej w granicach ZSRR w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej. W 1925 r. wynosi\u0142 4,42%. Od lat trzydziestych XX w. z ka\u017cdym rokiem udzia\u0142 ludno\u015bci mieszkaj\u0105cej w granicach ZSRR w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej maleje. W wieku XX liczba ludno\u015bci wzros\u0142a niewiele ponad dwukrotnie.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>W ci\u0105gu ostatnich stu lat udzia\u0142 ludno\u015bci mieszkaj\u0105cej w granicach pa\u0144stwa radzieckiego w stosunku do populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej spad\u0142 prawie 2,5- krotnie. A w roku 2020 wynosi\u0142 tylko 1,86%.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><strong>Udzia\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Rosji w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej w latach 1900-2020<\/strong><\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<figure>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">Rok<\/td>\n<td data-align=\"center\">Liczba ludno\u015bci na \u015bwiecie na 1 stycznia<\/td>\n<td data-align=\"center\">Liczba ludno\u015bci w Niemczech na 1 stycznia<\/td>\n<td data-align=\"center\">Udzia\u0142 procentowy w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">1900<\/td>\n<td data-align=\"center\">1&nbsp;646&nbsp;165 000<\/td>\n<td data-align=\"center\">71 654 244<\/td>\n<td data-align=\"center\">4,35<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">1914<\/td>\n<td data-align=\"center\">1&nbsp;825&nbsp;070 987<\/td>\n<td data-align=\"center\">80 288 723<\/td>\n<td data-align=\"center\">4,39<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">1925<\/td>\n<td data-align=\"center\">1&nbsp;967&nbsp;683 298<\/td>\n<td data-align=\"center\">87 074 043<\/td>\n<td data-align=\"center\">4,42<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">1939<\/td>\n<td data-align=\"center\">2&nbsp;262&nbsp;699 677<\/td>\n<td data-align=\"center\">95 708 522<\/td>\n<td data-align=\"center\">4,23<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">1950<\/td>\n<td data-align=\"center\">2&nbsp;513&nbsp;866&nbsp;197<\/td>\n<td data-align=\"center\">102 493 841<\/td>\n<td data-align=\"center\">4,08<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">1960<\/td>\n<td data-align=\"center\">2 991 005 874<\/td>\n<td data-align=\"center\">119 070 079<\/td>\n<td data-align=\"center\">3,98<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">1970<\/td>\n<td data-align=\"center\">4 023 981 107<\/td>\n<td data-align=\"center\">129 804 394<\/td>\n<td data-align=\"center\">3,22<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">1985<\/td>\n<td data-align=\"center\">4&nbsp;809&nbsp;575 137<\/td>\n<td data-align=\"center\">142 471 069<\/td>\n<td data-align=\"center\">2,96<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">2000<\/td>\n<td data-align=\"center\">6 088 230 944<\/td>\n<td data-align=\"center\">146 660 418<\/td>\n<td data-align=\"center\">2,41<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">2020<\/td>\n<td data-align=\"center\">7&nbsp;881&nbsp;691 855<\/td>\n<td data-align=\"center\">146 748 590<\/td>\n<td data-align=\"center\">1,86<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<figcaption>\u0179r\u00f3d\u0142o: Populacja Rosji, <a href=\"http:\/\/population.city\/russia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/population.city\/russia\/<\/a> (dost\u0119p: 29 .11. 2021 r.); Demografia Rosji, <a href=\"https:\/\/rosstat.gov.ru\/folder\/12781\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/rosstat.gov.ru\/folder\/12781<\/a>, (dost\u0119p: 03. 12. 2021 r.); Obliczenia w\u0142asne.<\/figcaption>\n<\/figure>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/image-23-1024x693.png\" alt=\"\" width=\"695\" height=\"470\"><p><\/p>\n<figcaption>\u0179r\u00f3d\u0142o: Obliczenia w\u0142asne.<\/figcaption>\n<\/figure>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>Najwi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej by\u0142o w roku 1925, stanowili bowiem 4,42%. W kolejnych latach ten udzia\u0142 mala\u0142 z ka\u017cd\u0105 dekad\u0105. . Po\u015bwiadczaj\u0105 to wska\u017aniki dzietno\u015bci, kt\u00f3re z ka\u017cd\u0105 dekad\u0105 mala\u0142y.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/image-25.png\" alt=\"\" width=\"726\" height=\"462\"><\/figure>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku XX stulecia Rosja by\u0142a krajem maj\u0105cym najwy\u017csze wsp\u00f3\u0142czynniki dzietno\u015bci na \u015bwiecie. Na prze\u0142omie XIX i XX stulecia na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym przypada\u0142o ponad siedmioro dzieci. W tym czasie w Polsce powy\u017cej pi\u0119ciorga dzieci. Do wybuchu pierwszej wojny \u015bwiatowej dzietno\u015b\u0107 w Rosji carskiej by\u0142a bardzo wysoka. Rodziny liczy\u0142y po kilkana\u015bcioro dzieci. Jeszcze w roku 1925 w rodzinach rodzi\u0142o si\u0119 do\u015b\u0107 du\u017co dzieci. Zniesienie zakazu aborcji w kodeksie karnym w roku 1917 przyspieszy\u0142o wyzbywanie si\u0119 potomstwa w rodzinach. W ci\u0105gu jednej dekady liczba dzieci na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym spad\u0142a poni\u017cej czworga. W roku 1936 zabito ponad 800 tys. dzieci nienarodzonych<sup><a id=\"sdfootnote4anc\" href=\"#sdfootnote4sym\"><sup>4<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>Zakaz zabijania dzieci nienarodzonych w latach 1936-1955, trwaj\u0105cy dwie dekady, spowodowa\u0142 pocz\u0105tkowo wzrost liczby dzieci w rodzinach. Jednak nie trwa\u0142 on d\u0142ugo. Wybuch II wojny \u015bwiatowej w Rosji otworzy\u0142 nowe mo\u017cliwo\u015bci zabijania dzieci nienarodzonych. Czyniono to wbrew prawu, a wsp\u00f3\u0142czynniki dzietno\u015bci pomniejsza\u0142y si\u0119 z ka\u017cdym rokiem. W roku 1950 liczba dzieci na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym spada\u0142a poni\u017cej tr\u00f3jki.&nbsp;<\/p>\n<p>Po ponownym wprowadzeniu prawa zezwalaj\u0105cego na aborcj\u0119, w roku 1955, ten proceder z ka\u017cdym rokiem powi\u0119ksza\u0142 zast\u0119py zabitych nienarodzonych dzieci. W latach pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. rocznie zabijano w ten spos\u00f3b ponad 5 mln takich dzieci. Podobnie by\u0142o w kolejnych dekadach<sup><a id=\"sdfootnote5anc\" href=\"#sdfootnote5sym\"><sup>5<\/sup><\/a><\/sup>. Zabijano dwukrotnie wi\u0119cej dzieci nienarodzonych ni\u017c si\u0119 rodzi\u0142o<sup><a id=\"sdfootnote6anc\" href=\"#sdfootnote6sym\"><sup>6<\/sup><\/a><\/sup>. W 1967 r. liczba dzieci na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym spada poni\u017cej progu zast\u0119powalno\u015bci. Taki stan trwa po dzie\u0144 dzisiejszy. Aborcja, terror bolszewicki, II wojna \u015bwiatowa i antykoncepcja s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi czynnikami depopulacyjnymi w Rosji.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<h1><strong>Terror sowiecki i II wojna \u015bwiatowa<\/strong><\/h1>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>By\u0142o to zwi\u0105zane z wieloma turbulencjami dziejowymi pa\u0144stwa radzieckiego. W wyniku Wojny Domowej w Rosji, trwaj\u0105cej w latach 1917-22, \u015bmier\u0107 ponios\u0142o oko\u0142o 9 mln os\u00f3b<sup><a id=\"sdfootnote7anc\" href=\"#sdfootnote7sym\"><sup>7<\/sup><\/a><\/sup>. Wielki G\u0142\u00f3d na Ukrainie w latach 1932-33 spowodowa\u0142 \u015bmier\u0107 oko\u0142o 6-7 mln os\u00f3b. Od pocz\u0105tku rewolucji bolszewickiej do 1956 r. ofiar gu\u0142agu by\u0142o oko\u0142o 60 mln<sup><a id=\"sdfootnote8anc\" href=\"#sdfootnote8sym\"><sup>8<\/sup><\/a><\/sup>. Kl\u0119ska g\u0142odu w latach 1945-47 spowodowa\u0142a \u015bmier\u0107 oko\u0142o 1,5 mln os\u00f3b.&nbsp;<\/p>\n<p>Wielki terror w latach 1936-1938 doprowadzi\u0142 do \u015bmierci oko\u0142o 800 tys. os\u00f3b, a operacja NKWD przeciw Polakom zamieszka\u0142ym na terenie ZSRR doprowadzi\u0142a do \u015bmierci oko\u0142o 200 tys. os\u00f3b<sup><a id=\"sdfootnote9anc\" href=\"#sdfootnote9sym\"><sup>9<\/sup><\/a><\/sup>. Socjalizm komunistyczny po rewolucji bolszewickiej do lat siedemdziesi\u0105tych XX w., bez ofiar II wojny \u015bwiatowej, poch\u0142on\u0105\u0142 oko\u0142o 78,5 mln os\u00f3b. W wyniku II wojny \u015bwiatowej w ZSRR uby\u0142o oko\u0142o 27 mln mieszka\u0144c\u00f3w, przede wszystkim ludzi m\u0142odych. Terror bolszewicki i II wojna \u015bwiatowa pomniejszy\u0142a populacj\u0119 ZSRR o 105,5 mln os\u00f3b.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>W wyniku rozpadu ZSRR w 1991 r. pi\u0119tna\u015bcie republik og\u0142osi\u0142o sw\u0105 suwerenno\u015b\u0107. W wyniku tego, powsta\u0142y suwerenne pa\u0144stwa, w kt\u00f3rych jednak pozosta\u0142o do\u015b\u0107 sporo Rosjan. Najwi\u0119ksze skupiska Rosjan pozosta\u0142y na Ukrainie (11,2 mln), w Kazachstanie (7,2 mln) i w Uzbekistanie (1,8 mln). Poza tym do\u015b\u0107 spora grupa emigrant\u00f3w z Rosji mieszka w USA i w Kanadzie. Poza granicami Rosji w 2020 r. mieszka\u0142o oko\u0142o 26 mln os\u00f3b<sup><a id=\"sdfootnote10anc\" href=\"#sdfootnote10sym\"><sup>10<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<h1><strong>Aborcja<\/strong><\/h1>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>Wraz z rewolucj\u0105 komunistyczn\u0105 do Rosji dotar\u0142y nowe idee obyczajowe, propaguj\u0105ce liberalizm moralny. Niszczono wszystko co mia\u0142o charakter bur\u017cuazyjny. Rewolucja bolszewicka znios\u0142a m.in. ograniczenia i karalno\u015b\u0107 zabijania dzieci nienarodzonych.<sup><a id=\"sdfootnote11anc\" href=\"#sdfootnote11sym\"><sup>11<\/sup><\/a><\/sup><sup>.<\/sup> W listopadzie 1917 r. zniesiono dotychczasowe przepisy kodeksu karnego, aborcja nie by\u0142a ju\u017c przest\u0119pstwem, a m\u00f3g\u0142 wykona\u0107 j\u0105 ka\u017cdy, do kogo zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 matka z tak\u0105 pro\u015bb\u0105<sup><a id=\"sdfootnote12anc\" href=\"#sdfootnote12sym\"><sup>12<\/sup><\/a><\/sup>. W\u0142odzimierz Lenin zrealizowa\u0142 sw\u0105 wcze\u015bniejsz\u0105 dyrektyw\u0119, kt\u00f3ra brzmia\u0142a: \u201eDomaga\u0107 si\u0119 bezwarunkowo zniesienia wszystkich ustaw \u015bcigaj\u0105cych wykonawc\u00f3w sztucznego poronienia\u201d.<sup><a id=\"sdfootnote13anc\" href=\"#sdfootnote13sym\"><sup>13<\/sup><\/a><\/sup> Do 1917 r. w ca\u0142ej Europie prawo chroni\u0142o \u017cycie dzieci nienarodzonych.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>Nast\u0119pstwa tej decyzji okaza\u0142y si\u0119 tragiczne w kr\u00f3tkim czasie \u2013 fizyczne, psychiczne i moralne. Niebawem wprowadzono ograniczenia. Dekret Komisariatu Ludowego z dnia 18 listopada 1920 r. nakazywa\u0142 przeprowadzanie aborcji jedynie lekarzom, i to w szpitalach rz\u0105dowych, przestrzegaj\u0105cym przepisy sanitarne. Z czasem, z braku miejsca w szpitalach, wyra\u017cono zgod\u0119 na aborcje w o\u015brodkach prywatnych zarejestrowanych przez pa\u0144stwo. Zabiegi by\u0142y zasadniczo bezp\u0142atne<sup><a id=\"sdfootnote14anc\" href=\"#sdfootnote14sym\"><sup>14<\/sup><\/a><\/sup>.&nbsp;<\/p>\n<p>W 1927 r. w ZSRR zabito oko\u0142o 2 mln dzieci nienarodzonych. Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych zwolenniczek zabijania dzieci nienarodzonych by\u0142a Aleksandra Ko\u0142\u0142\u0105taj, socjalistka komunistyczna[?] i radykalna feministka. W Kraju Rad aborcj\u0119 traktowano jak metod\u0119 antykoncepcyjn\u0105, by\u0142a najbardziej skuteczna. Nie wymagano wielu formalno\u015bci, wystarczy\u0142o poda\u0107 przyczyn\u0119 materialn\u0105 albo niech\u0119\u0107 do powi\u0119kszenia rodziny. W pierwszych dw\u00f3ch dekadach obowi\u0105zywania prawa aborcyjnego dokonano prawie 6,5 mln zab\u00f3jstw na nienarodzonych dzieciach<sup><a id=\"sdfootnote15anc\" href=\"#sdfootnote15sym\"><sup>15<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>W roku 1936 J. Stalin dekretem zakaza\u0142 przeprowadzania aborcji w ca\u0142ym ZSRR. Coraz ni\u017cszy przyrost naturalny zmusi\u0142 Stalina do wydania dekretu zakazuj\u0105cego zabijania dzieci nienarodzonych. W jego prze\u015bwiadczeniu, mocarstwo \u015bwiatowe jakim by\u0142 Zwi\u0105zek Radziecki potrzebowa\u0142o dzieci i m\u0142odzie\u017cy<sup><a id=\"sdfootnote16anc\" href=\"#sdfootnote16sym\"><sup>16<\/sup><\/a><\/sup>. Zakaz mia\u0142 charakter koniunkturalny, a nie humanitarny. Zakaz obowi\u0105zywa\u0142 do roku 1955. Od tego roku aborcja nadal jest legalna. Z danych sporz\u0105dzonych przez Roberta Johnstona wynika, \u017ce w Rosji w latach 1921-2019 zabito oko\u0142o 215,3 mln dzieci nienarodzonych<sup><a id=\"sdfootnote17anc\" href=\"#sdfootnote17sym\"><sup>17<\/sup><\/a>.<\/sup> Podane dane maj\u0105 charakter szacunkowy.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<figure><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/image-26.png\" alt=\"\"><\/figure>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>W pierwszych latach obowi\u0105zywania prawa aborcyjnego wielu Rosjan nie poddawa\u0142o si\u0119 propagandzie zabijania w\u0142asnych dzieci. Znaczny wzrost zaczyna si\u0119 w latach trzydziestych XX w. Pod koniec lat trzydziestych zabijano ponad p\u00f3\u0142 miliona dzieci nienarodzonych. Nie mamy danych z lat 1941-1955, z okresu zakazu zabijania dzieci nienarodzonych.&nbsp;<\/p>\n<p>Po 1957 r. liczba aborcji przewy\u017csza liczb\u0119 urodze\u0144 \u017cywych dzieci. Liczba aborcji z ka\u017cdym rokiem ro\u015bnie, od ko\u0144ca lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych rocznie zabijano ponad 4 mln dzieci w \u0142onach matek, a od 1963 ponad pi\u0119\u0107 milion\u00f3w. W 1965 r. zabito rekordow\u0105 liczb\u0119 dzieci 5 463 300 (73,3% z og\u00f3lnej liczby pocz\u0119tych dzieci), a w tym samym roku urodzi\u0142o si\u0119 tylko 1 990 520 (26,7%) dzieci, czyli na \u015bwiat przysz\u0142o co czwarte pocz\u0119te dziecko.&nbsp;<\/p>\n<p>Od ko\u0144ca lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych przez dwie dekady ka\u017cdego roku abortowano ponad cztery miliony nienarodzonych dzieci. Znaczny spadek aborcji zauwa\u017camy od lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. Poni\u017cej miliona aborcji odnotowano w 2014 r.<sup><a id=\"sdfootnote18anc\" href=\"#sdfootnote18sym\"><sup>18<\/sup><\/a><\/sup>. Z pocz\u0105tkiem lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX stulecia na skal\u0119 masow\u0105 zacz\u0119to propagowa\u0107 \u015brodki antykoncepcyjne, kt\u00f3re powoli wypiera\u0142y aborcj\u0119.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<h1><strong>Antykoncepcja<\/strong><\/h1>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>W Kraju Rad \u015brodki antykoncepcyjne stosowano od rewolucji bolszewickiej, cho\u0107 nie by\u0142y one a\u017c tak popularne w pierwszych dekadach istnienia ZSRR<sup><a id=\"sdfootnote19anc\" href=\"#sdfootnote19sym\"><sup>19<\/sup><\/a><\/sup>. W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX w. dociera\u0142y tu \u015brodki antykoncepcyjne z zagranicy. Rewolucja antykoncepcyjna w Rosji rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 dopiero w latach 90. wieku XX. Do\u015b\u0107 szybko zosta\u0142a zaakceptowana przez mieszka\u0144c\u00f3w Rosji. W 2011 r. by\u0142a stosowana przez 72,3% kobiet w wieku rozrodczym<sup><a id=\"sdfootnote20anc\" href=\"#sdfootnote20sym\"><sup>20<\/sup><\/a><\/sup>.&nbsp;<\/p>\n<p>Wraz z upowszechnianiem \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych zmala\u0142y wska\u017aniki dzietno\u015bci. W roku 1967 wska\u017anik dzietno\u015bci spad\u0142 poni\u017cej progu zast\u0119powalno\u015bci. Nale\u017cy przypuszcza\u0107, \u017ce pigu\u0142ki antykoncepcyjne w ZSRR pojawi\u0142y si\u0119 w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX w. By\u0142y przywo\u017cone z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, m.in. z Polski czy Niemiec.&nbsp;<\/p>\n<p>Tabletki antykoncepcyjne czyni\u0142y spustoszenie depopulacyjne, co wida\u0107 po wska\u017anikach dzietno\u015bci. W kolejnych latach nast\u0105pi\u0142a zapa\u015b\u0107 demograficzna do tego stopnia, \u017ce w 1992 r. umiera\u0142o wi\u0119cej ludzi, ni\u017c si\u0119 rodzi\u0142o. W tym\u017ce roku populacja Rosji pomniejszy\u0142a si\u0119 o ponad 200 tys., w kolejnych latach ubytek by\u0142 jeszcze wi\u0119kszy, si\u0119ga\u0142 prawie 950 tys.<sup><a id=\"sdfootnote21anc\" href=\"#sdfootnote21sym\"><sup>21<\/sup><\/a><\/sup><sup>.<\/sup> W roku 2019 wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci wynosi\u0142 1,5<a id=\"sdfootnote22anc\" href=\"#sdfootnote22sym\"><sup>22<\/sup><\/a>, by\u0142 poni\u017cej progu zast\u0119powalno\u015bci.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>\u015arodowiska lewicowe i liberty\u0144skie ubolewaj\u0105, \u017ce w Rosji antykoncepcja nie obj\u0119\u0142a jeszcze wszystkich kobiet w wieku rozrodczym. Autorzy publikacji przywo\u0142uj\u0105 przyk\u0142ady pa\u0144stw Europy Zachodniej, wskazuj\u0105c, \u017ce antykoncepcja nie ma \u017cadnego wp\u0142ywu na obni\u017cenie p\u0142odno\u015bci. Jako przyk\u0142ad przywo\u0142uj\u0105 m. in. Francj\u0119, gdzie wska\u017anik dzietno\u015bci, jak na kraj rozwini\u0119ty jest wysoki, w 2017 r. wynosi\u0142 1,9<sup><a id=\"sdfootnote23anc\" href=\"#sdfootnote23sym\"><sup>23<\/sup><\/a><\/sup>. Ale ju\u017c w dalszej analizie, autorzy publikacji nie podaj\u0105, \u017ce rdzenni Francuzi maj\u0105 ma\u0142o dzieci, a najm\u0142odsze pokolenie obywateli Francji rodzi si\u0119 w rodzinach muzu\u0142ma\u0144skich. Podobnie jest w innych krajach, m.in. w Hiszpanii, Niemczech czy Szwecji.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<h1><strong>Prognozowana liczba mieszka\u0144c\u00f3w Rosji na 2020 r.<\/strong><\/h1>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>A zatem, jaka by\u0142aby liczba ludno\u015bci Rosji bez turbulencji dziejowych, gdyby zachowano p\u0142odno\u015b\u0107 z pocz\u0105tk\u00f3w XX stulecia? Poszukajmy na to pytanie odpowiedzi. Z oblicze\u0144 prowadzonych na przyk\u0142adzie Polski uda\u0142o si\u0119 nam ustali\u0107, \u017ce populacja ludzko\u015bci na \u015bwiecie w 2020 r., bez turbulencji dziejowych, liczy\u0142aby oko\u0142o 13,55 mld<sup><a id=\"sdfootnote24anc\" href=\"#sdfootnote24sym\"><sup>24<\/sup><\/a><\/sup>. W roku 1914 udzia\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w Rosji w populacji og\u00f3lno\u015bwiatowej wynosi\u0142 4,39%, a zatem, gdyby ten udzia\u0142 si\u0119 utrzyma\u0142 na podobnym poziomie przez ponad 100 lat, to mieszka\u0144cy Rosji w 2020 r. liczyliby oko\u0142o 595 mln. Byliby mocarstwem \u015bwiatowym, a na jeden kilometr kwadratowy przypada\u0142o by 34,85 os\u00f3b, a nie 8,56 jak obecnie.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>A zatem, co by\u0142o g\u0142\u00f3wnym czynnikiem depopulacyjnym? Aborcja, kt\u00f3ra by\u0142a traktowana przez wiele dekad jako metoda antykoncepcyjna. Dokona\u0142a pomniejszenia populacji Rosjan o 215,3 mln os\u00f3b. Terror sowiecki pozbawi\u0142 \u017cycia oko\u0142o 78,5 mln, II wojna \u015bwiatowa pomniejszy\u0142a populacje o 27 mln, a w wyniku emigracji i innych zdarze\u0144 losowych poza Rosj\u0105 mieszka oko\u0142o 28 mln os\u00f3b.&nbsp;<\/p>\n<p>\u017bycie ludzkie nie&nbsp;przebiega z&nbsp;dok\u0142adno\u015bci\u0105 matematyczn\u0105, przysparza r\u00f3\u017cnych perypetii, dlatego te\u017c poronienia i inne zdarzenia losowe pomniejszy\u0142y populacj\u0119 Rosjan o oko\u0142o 23&nbsp;mln dzieci<sup><a id=\"sdfootnote25anc\" href=\"#sdfootnote25sym\"><sup>25<\/sup><\/a><\/sup>. Wszystkie te turbulencje populacyjne pomniejszy\u0142y liczb\u0119 Rosjan o 371,8 mln os\u00f3b. \u0141\u0105cznie z obecnymi mieszka\u0144cami otrzymujemy 518,5 mln os\u00f3b. Do 595 mln brakuje nam jeszcze 76,5 mln. A zatem co si\u0119 sta\u0142o z t\u0105 grup\u0105 os\u00f3b? Przyczyn\u0105 ubytku tej grupy jest antykoncepcja, przede wszystkim pigu\u0142ka antykoncepcyjna, kt\u00f3ra powoduje zniszczenie pocz\u0105tkuj\u0105cego \u017cycia ludzkiego albo&nbsp;nie&nbsp;dopuszcza do&nbsp;jego powstania. Od dw\u00f3ch dekad antykoncepcja staje si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyna depopulacyjn\u0105 Rosjan, wypiera powoli aborcj\u0119.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><strong>Liczba mieszka\u0144c\u00f3w Rosji w 2020 r.<\/strong> <strong>i g\u0142\u00f3wne czynniki depopulacyjne<\/strong><\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<figure>\n<table>\n<tbody>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">Wydarzenie demograficzne<\/td>\n<td data-align=\"center\">Dane w milionach<\/td>\n<td data-align=\"center\">Udzia\u0142 procentowy w populacji bez turbulencji dziejowych<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">Liczba mieszka\u0144c\u00f3w Rosji w 2020 r.<\/td>\n<td data-align=\"center\">146,7<\/td>\n<td data-align=\"center\">24,6<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">Aborcja<\/td>\n<td data-align=\"center\">215,3<\/td>\n<td data-align=\"center\">36,2<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">Antykoncepcja<\/td>\n<td data-align=\"center\">76,5<\/td>\n<td data-align=\"center\">12,9<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">Terror sowiecki<\/td>\n<td data-align=\"center\">78,5<\/td>\n<td data-align=\"center\">13,4<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">II wojna \u015bwiatowa<\/td>\n<td data-align=\"center\">27<\/td>\n<td data-align=\"center\">4,5<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">Poronienia i inne zdarzenia losowe<\/td>\n<td data-align=\"center\">23<\/td>\n<td data-align=\"center\">3,8<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">Emigracja polityczna i ekonomiczna<\/td>\n<td data-align=\"center\">28<\/td>\n<td data-align=\"center\">4,6<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td data-align=\"center\">Og\u00f3lna liczba Rosjan bez turbulencji dziejowych<\/td>\n<td data-align=\"center\">595<\/td>\n<td data-align=\"center\">100<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<figcaption>\u0179r\u00f3d\u0142o: Demografia Rosji, <a href=\"https:\/\/rosstat.gov.ru\/folder\/12781\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/rosstat.gov.ru\/folder\/12781<\/a>, (dost\u0119p: 03. 12. 2021 r.); Zob. R. Johnston, Historyczne statystyki aborcji w Rosji, <a href=\"http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html<\/a> (dost\u0119p: 02. 12. 2021 r.); Zob. J. Kuza, Gu\u0142ag &#8211; 60 000 000 ofiar, <a href=\"https:\/\/ciekawostkihistoryczne.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/ciekawostkihistoryczne.pl\/<\/a> (dost\u0119p: 1 .12. 2021 r.); Obliczenia w\u0142asne.<\/figcaption>\n<\/figure>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<figure><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/image-27.png\" alt=\"\" width=\"684\" height=\"385\"><\/figure>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<h1><strong>Podsumowanie<\/strong><\/h1>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>W wieku XIX i na pocz\u0105tku XX stulecia Rosja by\u0142a krajem z najwi\u0119kszym wska\u017anikiem dzietno\u015bci na \u015bwiecie. Na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym przypada\u0142o ponad siedmioro dzieci. Boom demograficzny zosta\u0142 zahamowany prawnym zalegalizowaniem aborcji. Aborcja dokona\u0142a najwi\u0119kszego spustoszenia populacyjnego, zabito ponad 215 mln dzieci nienarodzonych. Drugim czynnikiem depopulacyjnym by\u0142 terror sowiecki i antykoncepcja.&nbsp;<\/p>\n<p>Odpowiedzialno\u015b\u0107 za dramat depopulacyjny ponosz\u0105 socjali\u015bci r\u00f3\u017cnych barw: komunistyczni, nazistowscy, liberalni, liberty\u0144scy i genderowi. Obecnie Rosja stoi przed katastrof\u0105 demograficzn\u0105, spo\u0142ecze\u0144stwo jest coraz starsze, a m\u0142odych ludzi jest coraz mniej. Jedynym skutecznym rozwi\u0105zaniem, kt\u00f3re pozwoli pokona\u0107 impas demograficzny jest zakaz: aborcji, sprzeda\u017cy \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych, demoralizowania dzieci i m\u0142odzie\u017cy, rozwod\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w cywilnych. S\u0142owem, powr\u00f3t do prawa Bo\u017cego. To jedyna droga do sukcesu demograficznego. Innej nie ma.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><em>ks. K. Bielawny<\/em><\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<h1><strong>Przypisy:<\/strong><\/h1>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote1sym\" href=\"#sdfootnote1anc\">1<\/a> Zob. \u015awiat \u2013 populacja 1800-2100, <a href=\"http:\/\/populacja.population.city\/world\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/populacja.population.city\/world\/<\/a>, (dost\u0119p: 30 .10. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote2sym\" href=\"#sdfootnote2anc\">2<\/a>Zob. Populacja Rosji, <a href=\"http:\/\/population.city\/russia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/population.city\/russia\/<\/a> (dost\u0119p: 29 .11. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote3sym\" href=\"#sdfootnote3anc\">3<\/a> Zob. Populacja \u015bwiata, <a href=\"http:\/\/populacja.population.city\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/populacja.population.city\/<\/a> (dost\u0119p: 29 .11. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote4sym\" href=\"#sdfootnote4anc\">4<\/a>Zob. R. Johnston, Historyczne statystyki aborcji w Rosji, <a href=\"http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html<\/a> (dost\u0119p: 02. 12. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote5sym\" href=\"#sdfootnote5anc\">5<\/a>Ibidem.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote6sym\" href=\"#sdfootnote6anc\">6<\/a>Ibidem.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote7sym\" href=\"#sdfootnote7anc\">7<\/a>Zob. Ofiary skutk\u00f3w rewolucji pa\u017adziernikowej, <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wojna_domowa_w_Rosji\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wojna_domowa_w_Rosji<\/a> (dost\u0119p: 30 .11 . 2021 r.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote8sym\" href=\"#sdfootnote8anc\">8<\/a>Zob. J. Kuza, Gu\u0142ag &#8211; 60 000 000 ofiar, <a href=\"https:\/\/ciekawostkihistoryczne.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/ciekawostkihistoryczne.pl\/<\/a> (dost\u0119p: 1 .12. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote9sym\" href=\"#sdfootnote9anc\">9<\/a>Ibidem.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote10sym\" href=\"#sdfootnote10anc\">10<\/a>Zob. Rosjanie, <a href=\"https:\/\/encyklopedia.pwn.pl\/haslo\/Rosjanie\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/encyklopedia.pwn.pl\/haslo\/Rosjanie<\/a>, (dost\u0119p: 04. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote11sym\" href=\"#sdfootnote11anc\">11<\/a> Zob. M. Giersztun, Rozk\u0142ad rodziny: (studia medyczno-biologiczne). Sztuczne poronienie, zapobieganie ci\u0105\u017cy, Warszawa 1928, s. 7. Prawo rosyjskie w okresie przedrewolucyjnym, z przed 1917 r., stanowi\u0142o surowe kary za przest\u0119pstwa przeciwko \u017cyciu dzieci nienarodzonych. Art. 1462 Ustawy Karnej z 1885 r. stanowi\u0142: \u201e(\u2026) kto z wiadomo\u015bci\u0105 i za zgod\u0105 ci\u0119\u017carnej kobiety umy\u015blnie w jakikolwiek spos\u00f3b dokona sp\u0119dzenia p\u0142odu, ten ulegnie za \u00f3w czyn pozbawieniu wszystkich praw i zes\u0142aniu na osiedlenie do najbardziej odleg\u0142ych miejscowo\u015bci Syberji. Sama za\u015b kobieta brzemienna, kt\u00f3ra moc\u0105 w\u0142asnej woli, b\u0105d\u017a te\u017c w zgodzie z innemi osobami wywo\u0142a umy\u015blne sp\u0119dzenie swego p\u0142odu, podlegnie za to pozbawieniu wszystkich praw stanu i zes\u0142aniu na osiedlenie w Syberji\u201d. Kodeks Karny z 1903 r. obowi\u0105zuj\u0105cy przez lata w Polsce (w granicach z pod zaboru rosyjskiego) po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w art. 465 stanowi\u0142, \u017ce \u201ematka winna sp\u0119dzenia p\u0142odu podlega zamkni\u0119ciu w wi\u0119zieniu na czas od roku do 3 lat\u201d. W art. 466 czytamy, \u017ce: \u201e(\u2026) winny sp\u0119dzenia p\u0142odu ci\u0119\u017carnej podlega zamkni\u0119ciu na rok do 6 lat. Je\u017celi sp\u0119dzenia p\u0142odu dokona\u0142 lekarz, lub akuszerka, s\u0105d ma prawo zakaza\u0107 winnym praktyki na przeci\u0105g czasu od 1 \u2013 5 lat i wyrok opublikowa\u0107\u201d.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote12sym\" href=\"#sdfootnote12anc\">12<\/a> Zob. W. Lenin, Klasa robotnicza a neomaltuzjanizm, w: W. Lenin,&nbsp;Dzie\u0142a, Warszawa1950, t.19, s. 321.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote13sym\" href=\"#sdfootnote13anc\">13<\/a> Ibidem.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote14sym\" href=\"#sdfootnote14anc\">14<\/a> Zob. M. Giersztun, Rozk\u0142ad rodziny, s. 9.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote15sym\" href=\"#sdfootnote15anc\">15<\/a>Zob. R. Johnston, Historical abortion statistics, Russia, <a href=\"http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html<\/a>, (dost\u0119p: 02. 12. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote16sym\" href=\"#sdfootnote16anc\">16<\/a> Zob. T. Wites, Abortions in Russia before and after the fall of the Soviet Union, \u201eMiscellanea Geographica\u201d 2004, t. 11, s. 218.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote17sym\" href=\"#sdfootnote17anc\">17<\/a> Zob. R. Johnston, Historical abortion statistics, Russia, <a href=\"http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html<\/a>, (dost\u0119p: 02. 12. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote18sym\" href=\"#sdfootnote18anc\">18<\/a>Ibidem.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote19sym\" href=\"#sdfootnote19anc\">19<\/a> Zob. B. S. Mazzetti, \u201eRepackaging the Patriarchy\u201d: A Comparative Analysis Between Soviet and Contemporary Russian Reproductive Health Policies and Ideologies, Nev York 2015, s. 38-49.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote20sym\" href=\"#sdfootnote20anc\">20<\/a> Zob. O. <a href=\"https:\/\/www.hse.ru\/en\/org\/persons\/77765590\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sobolevskaya<\/a>, Rewolucja antykoncepcyjna. Jak spad\u0142y wska\u017aniki aborcji w Rosji?, <a href=\"https:\/\/iq.hse.ru\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/iq.hse.ru\/<\/a> (dost\u0119p: 28. 11. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote21sym\" href=\"#sdfootnote21anc\">21<\/a>Zob. Demographics of Russia, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/en.wikipedia.org\/<\/a> (dost\u0119p: 20 .10. 2020 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote22sym\" href=\"#sdfootnote22anc\">22<\/a> Ibidem.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote23sym\" href=\"#sdfootnote23anc\">23<\/a>Zob. O. <a href=\"https:\/\/www.hse.ru\/en\/org\/persons\/77765590\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Sobolevskaya<\/a>, Rewolucja antykoncepcyjna. Jak spad\u0142y wska\u017aniki aborcji w Rosji?, <a href=\"https:\/\/iq.hse.ru\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/iq.hse.ru\/<\/a> (dost\u0119p: 28. 12. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote24sym\" href=\"#sdfootnote24anc\">24<\/a>Zob. K. Bielawny, Dramat depopulacji, \u201eNasz Dziennik\u201d 2021, nr 188, z 16 VIII.<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<\/p>\n<p><a id=\"sdfootnote25sym\" href=\"#sdfootnote25anc\">25<\/a>Obliczenia w\u0142asne na podstawie opracowania R. Johnstona, Historical abortion statistics, Russia, <a href=\"http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">http:\/\/www.johnstonsarchive.net\/policy\/abortion\/ab-russia.html<\/a>, (dost\u0119p: 02. 12. 2021 r.)<\/p>\n<p>\n\n\n<p><\/p><p>Views: 345<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wprowadzenie Na prze\u0142omie XIX i XX w. mieszka\u0144cy Imperium Rosyjskiego mieli najwi\u0119kszy wska\u017anik dzietno\u015bci na \u015bwiecie. Na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym przypada\u0142o ponad siedmioro dzieci. Po stu dwudziestu latach liczba dzieci na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym spad\u0142a nieco ponad jedno dziecko. A zatem, co si\u0119 sta\u0142o, \u017ce w tak wielkim obszarowo kraju, licz\u0105cym od 1991 &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/depopulacja-rosji-%d0%b4%d0%b5%d0%bf%d0%be%d0%bf%d1%83%d0%bb%d1%8f%d1%86%d0%b8%d1%8f-%d1%80%d0%be%d1%81%d1%81%d0%b8%d0%b8\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eDepopulacja Rosji (\u0414\u0435\u043f\u043e\u043f\u0443\u043b\u044f\u0446\u0438\u044f \u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u0438)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3551,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-217","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/217","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=217"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/217\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3550,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/217\/revisions\/3550"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3551"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}