{"id":2330,"date":"2023-01-14T16:11:44","date_gmt":"2023-01-14T16:11:44","guid":{"rendered":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/?page_id=2330"},"modified":"2025-11-15T15:29:54","modified_gmt":"2025-11-15T13:29:54","slug":"demograficzne-poklosie-objawien-gietrzwaldzkich","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/demograficzne-poklosie-objawien-gietrzwaldzkich\/","title":{"rendered":"Demograficzne pok\u0142osie objawie\u0144 gietrzwa\u0142dzkich"},"content":{"rendered":"

 <\/p>\r\n\r\n

Polska zawdzi\u0119cza swe istnienie Ko\u015bcio\u0142owi rzymskokatolickiemu. Przyj\u0119cie chrztu przez Mieszka I w 966 r. da\u0142o pocz\u0105tek naszej pa\u0144stwowo\u015bci. Dzieje naszej Ojczyzny, licz\u0105ce ponad 1055 lat, pisane by\u0142y r\u00f3\u017cnymi wydarzeniami. W XVI w. byli\u015bmy pot\u0119g\u0105 w Europie, terytorium naszego kraju obejmowa\u0142o ponad milion kilometr\u00f3w kwadratowych. Mimo to nigdy nie uda\u0142o si\u0119 nam wznie\u015b\u0107 na wy\u017cyny pot\u0119gi demograficznej w wymiarze europejskim, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o \u015bwiatowym.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Jeden jedyny raz wykorzystali\u015bmy nasze mo\u017cliwo\u015bci i doprowadzili\u015bmy do znacznego wzrostu liczby mieszka\u0144c\u00f3w, a mianowicie w drugiej po\u0142owie XIX w., po objawieniach Matki Bo\u017cej w Gietrzwa\u0142dzie. W ci\u0105gu czterech dekad ludno\u015b\u0107 Polski podwoi\u0142a si\u0119, w latach siedemdziesi\u0105tych XIX w. by\u0142o nas ponad 15 mln, a w przededniu I wojny \u015bwiatowej ponad 30 mln. Gdyby\u015bmy zachowali dynamizm demograficzny, a na drodze naszych dziej\u00f3w nie pojawiliby si\u0119 socjali\u015bci, dzi\u015b mog\u0142oby nas by\u0107 oko\u0142o 208 mln.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Mariofanie w Gietrzwa\u0142dzie<\/b><\/h1>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Objawienia maryjne w Gietrzwa\u0142dzie w 1877 r. o\u017cywi\u0142y \u017cycie religijne nie tylko pod zaborem pruskim, ale tak\u017ce rosyjskim. By\u0142 to bardzo trudny okres w trakcie rozbior\u00f3w Polski. Prze\u015bladowania za wiar\u0119, kasata zakon\u00f3w, poniewierka wielu Polak\u00f3w, wyw\u00f3zka na Syberi\u0119, emigracja do Europy Zachodniej, konfiskata maj\u0105tk\u00f3w za udzia\u0142 w Powstaniu Styczniowym \u2013 to wszystko przygn\u0119bia\u0142o, nie dawa\u0142o rado\u015bci i nadziei na przysz\u0142o\u015b\u0107. Objawiaj\u0105ca si\u0119 Maryja w Gietrzwa\u0142dzie by\u0142a przyczyn\u0105 masowego ruchu pielgrzymkowego, kt\u00f3ry ka\u017cdego roku przez kilka lat gromadzi\u0142 po kilkaset tysi\u0119cy p\u0105tnik\u00f3w z ca\u0142ej nieistniej\u0105cej Polski.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Wydarzenia gietrzwa\u0142dzkie wla\u0142y ducha Bo\u017cego w Polak\u00f3w, spowodowa\u0142y budzenie si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci narodowej, a ostatecznie sta\u0142y si\u0119 impulsem w boomie demograficznym na ziemiach polskich na prze\u0142omie XIX i XX w. W pierwszych latach po objawieniach spontaniczny ruch pielgrzymkowy milion\u00f3w Polak\u00f3w pozytywnie wp\u0142yn\u0105\u0142 m.in na odnow\u0119 moraln\u0105 rodziny, trze\u017awo\u015b\u0107, a tak\u017ce o\u017cywienie religijnego, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odego pokolenia1<\/sup><\/a>. Zdrowa moralnie rodzina, trze\u017awa, maj\u0105ca nadziej\u0119 i ducha Bo\u017cego mo\u017ce przyj\u0105\u0107 potomstwo jako dar Bo\u017cy. A taka sta\u0142a si\u0119 rodzina polska po objawieniach gietrzwa\u0142dzkich: bogobojna, radosna, przepojona Bo\u017cym duchem, patrz\u0105ca w przysz\u0142o\u015b\u0107 z nadziej\u0105 na lepsze jutro i kochaj\u0105ca Polsk\u0119.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

P\u0105tnicy\u00a0<\/b><\/h1>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Najliczniejsz\u0105 grup\u0105 wiekow\u0105 pielgrzymuj\u0105c\u0105 do Gietrzwa\u0142du byli trzydziestolatkowie, stanowili ponad 40% og\u00f3lnej liczby pielgrzym\u00f3w, drug\u0105 grup\u0105 byli dwudziestolatkowie, oko\u0142o 30% pielgrzym\u00f3w, trzeci\u0105 \u2013 nastolatkowie, kt\u00f3rych szacowa\u0107 mo\u017cna na blisko 20%. Czterdziestolatkowie i starsi stanowili oko\u0142o 10%2<\/sup><\/a>. Pokonywania wielu kilometr\u00f3w pieszo, furmank\u0105 czy kolej\u0105 \u017celazn\u0105 z licznymi przesiadkami podejmowali si\u0119 przede wszystkim m\u0142odzi w sile wieku. Najm\u0142odsza grupa Polak\u00f3w, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a or\u0119dzie gietrzwa\u0142dzkie, potraktowa\u0142a je bardzo powa\u017cnie i wcieli\u0142a w \u017cycie. M\u0142odzi odpowiedzieli na nie ca\u0142ym swym \u017cyciem. Dzi\u0119ki czemu rodziny przesz\u0142y wielk\u0105 przemian\u0119.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

\u015awiadectwo zmian moralnych i religijnych da\u0142 proboszcz gietrzwa\u0142dzki ks. Augustyn Weichsel w listach z 1879 i z 1882 r.: \u201e[\u2026] W\u015br\u00f3d wszystkich m\u00f3wi\u0105cych po polsku radosne post\u0119py czyni szczeg\u00f3lnie zapa\u0142 do modlitwy i Bractwo wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci\u201d3<\/sup><\/a>. Cz\u0119ste zach\u0119ty do modlitwy r\u00f3\u017ca\u0144cowej i wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015bci okaza\u0142y si\u0119 owocne dla mieszka\u0144c\u00f3w Warmii i Polak\u00f3w z r\u00f3\u017cnych stron nieistniej\u0105cej Polski. Tak o tym pisa\u0142 ks. Weichsel: \u201e[\u2026] Wszyscy wyrzekaj\u0105 si\u0119 tu w\u00f3dki i przyrzekaj\u0105 zawsze modli\u0107 si\u0119 na r\u00f3\u017ca\u0144cu. [\u2026] Miliony modl\u0105 si\u0119 na r\u00f3\u017ca\u0144cu, przez co utwierdzaj\u0105 si\u0119 w wierze katolickiej i ogromna ilo\u015b\u0107 pijak\u00f3w wyrwana zosta\u0142a z doczesnej i wiecznej zguby. W tym widz\u0119 najlepszy dow\u00f3d autentyczno\u015bci objawie\u0144\u201d4<\/sup><\/a>. Dalej doda\u0142, \u017ce w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107 czysto\u015b\u0107 \u017cycia, wzrost powo\u0142a\u0144 zakonnych i kap\u0142a\u0144skich, nawr\u00f3cenia i konwersje, a tak\u017ce coraz cz\u0119stsze przyst\u0119powanie do sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych. Ksi\u0105dz biskup Jan Ob\u0142\u0105k doda\u0142, \u017ce z Gietrzwa\u0142du wysz\u0142o odrodzenie \u017cycia religijnego, moralnego i duchowego w diecezji warmi\u0144skiej, a tak\u017ce poza jej granice5<\/sup><\/a>.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Boom demograficzny<\/b><\/h1>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Or\u0119dzie maryjne przekazane Polakom w Gietrzwa\u0142dzie da\u0142o ogromny potencja\u0142 nadziei na lepsze jutro w tym mrocznym czasie zabor\u00f3w. Nikt inny nie wla\u0142 tyle nadziei w sponiewierany nar\u00f3d Polski jak Maryja objawiaj\u0105ca si\u0119 w Gietrzwa\u0142dzie. Motyw religijny by\u0142 najwa\u017cniejszym impulsem, kt\u00f3ry wywo\u0142a\u0142 tak ogromny boom demograficzny, przede wszystkim w Kr\u00f3lestwie Polskim, ale tak\u017ce w Galicji oraz w Pozna\u0144skiem. Kwerenda ksi\u0105g metrykalnych w wielu parafiach na ziemiach polskich pokazuje ogromny wzrost chrzt\u00f3w w latach osiemdziesi\u0105tych i dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XIX w., a tak\u017ce w pierwszej dekadzie XX stulecia w stosunku do lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i osiemdziesi\u0105tych XIX w. I tak w parafii Wojcieszk\u00f3w na Podlasiu w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XIX w. udzielono 1372 chrzty, w latach siedemdziesi\u0105tych \u2013 1430 (wzrost o 4,2%), w latach osiemdziesi\u0105tych \u2013 2081 (wzrost o 51,6%), w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych \u2013 2499 chrzt\u00f3w (wzrost o 82,1%), a w pierwszej dekadzie XX stulecia 2993 chrzty (wzrost o 118,1%)6<\/sup><\/a>. W stosunku do lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XIX w. w pierwszej dekadzie XX w. udzielono ponaddwukrotnie wi\u0119cej chrzt\u00f3w.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XIX w. na Podlasiu wsp\u00f3\u0142czynnik urodze\u0144 na 1000 os\u00f3b waha\u0142 si\u0119 oko\u0142o 22,6 os\u00f3b (p\u0142odno\u015b\u0107 mierna), w latach siedemdziesi\u0105tych wzr\u00f3s\u0142 do 25,3, w latach osiemdziesi\u0105tych do 35,5 (p\u0142odno\u015b\u0107 mocarstwowa), w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych do 42,5, a w pierwszej dekadzie XX w. do 50,5. Przy tak du\u017cym wska\u017aniku urodze\u0144 na 1000 mieszka\u0144c\u00f3w Podlasie nale\u017ca\u0142o do obszar\u00f3w o najwi\u0119kszym przyro\u015bcie naturalnym w Europie. Rekordowy by\u0142 rok 1907, w kt\u00f3rym odnotowujemy prawie 60 urodze\u0144 na 1000 mieszka\u0144c\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c rok 1919, ju\u017c po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119, zapisa\u0142 si\u0119 rekordow\u0105 liczb\u0105 urodze\u0144 na Podlasiu, wynosz\u0105c\u0105 prawie 60 urodze\u0144 na 1000 os\u00f3b7<\/sup><\/a>. Nale\u017cy to \u0142\u0105czy\u0107 z ogromnym entuzjazmem po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych i odzyskaniem niepodleg\u0142o\u015bci po 123 latach niewoli.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Impus demograficzny<\/b><\/h1>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Co by\u0142o impulsem wzrostu liczby urodze\u0144 dzieci na tym do\u015b\u0107 ubogim obszarze Kr\u00f3lestwa Polskiego, gdzie nie by\u0142o du\u017cych aglomeracji, nie by\u0142o przemys\u0142u, prze\u015bladowano polsk\u0105 ludno\u015b\u0107 i wiernych Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego? Czy\u017cby brak o\u015bwiaty i brak wykszta\u0142cenia kobiet polskich, katoliczek, by\u0142 przyczyn\u0105 zwi\u0119kszania si\u0119 rodzin wielodzietnych? A przecie\u017c w latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych XIX w. pod wzgl\u0119dem wykszta\u0142cenia i uprzemys\u0142owienia nie by\u0142o inaczej ni\u017c w kolejnych dziesi\u0119cioleciach XIX w. Jedynym racjonalnym impulsem, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 spowodowa\u0107 boom demograficzny w r\u00f3\u017cnych dzielnicach Polski, by\u0142a odpowied\u017a narodu polskiego na or\u0119dzie Matki Bo\u017cej objawiaj\u0105cej si\u0119 w Gietrzwa\u0142dzie.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Po 1877 r., po objawieniach gietrzwa\u0142dzkich, mieli\u015bmy do czynienia z p\u0142odno\u015bci\u0105 mocarstwow\u0105. Przypomnijmy, \u017ce wyst\u0119puje ona wtedy, gdy na tysi\u0105c os\u00f3b rodzi si\u0119 ponad 30 dzieci. Przy takiej p\u0142odno\u015bci w normalnych warunkach nar\u00f3d mo\u017ce w okresie jednego pokolenia powi\u0119kszy\u0107 si\u0119 o po\u0142ow\u0119. Wiadomo, \u017ce pojawi\u0105 si\u0119 tak\u017ce odchylenia, bo \u017cycie spo\u0142ecze\u0144stw nie rozwija si\u0119 z matematyczn\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105. P\u0142odno\u015b\u0107 mocarstwowa utrzymywa\u0142a si\u0119 w granicach Polski w drugiej po\u0142owie XIX stulecia i w okresie mi\u0119dzywojennym. W 1800 r. liczba ludno\u015bci wynosi\u0142a oko\u0142o 9 mln, po 130 latach wzros\u0142a do 32 milion\u00f3w. Ale trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 w tym czasie straty, jakie ponie\u015bli\u015bmy w czasie wojen, powsta\u0144, prze\u015bladowa\u0144 rosyjskich i pruskich, ale tak\u017ce do tej liczby nale\u017ca\u0142oby doliczy\u0107 Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy wyemigrowali.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Zgoda rz\u0105dz\u0105cych na depopulacj\u0119<\/b><\/h1>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

W wolnej Polsce ojcowie naszej niepodleg\u0142o\u015bci nie zawsze zdawali egzamin. Doskonale ilustruje to wypowied\u017a ks. Walentego Gadowskiego: \u201e[\u2026] W drugiej po\u0142owie XVIII wieku magnateria polska lubowa\u0142a si\u0119 w rozwodach i wyszydza\u0142a wierno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u01058<\/sup><\/a>. Ci sami ludzie okazali si\u0119 oboj\u0119tni na rozbiory pa\u0144stwa polskiego i bawili si\u0119 weso\u0142o na przyj\u0119ciach u ambasador\u00f3w rosyjskich. Na odwr\u00f3t, co powstrzyma\u0142o fal\u0119 germanizacji w Pozna\u0144skiem za czas\u00f3w Bismarcka? Duchowie\u0144stwo katolickie i zdrowe rodziny polskie. Z przek\u0105sem Bismarck nazwa\u0142 Pozna\u0144skie \u00abistn\u0105 kr\u00f3likarni\u0105\u00bb. Niestety, rz\u0105d Polski niepodleg\u0142ej stara\u0142 si\u0119 po\u015brednio zmniejszy\u0107 liczb\u0119 Polak\u00f3w, bo popiera\u0142 pr\u0105dy krzewi\u0105ce maltuzjanizm i u\u0142atwiaj\u0105ce poronienia9<\/sup><\/a>. Czy nie by\u0142o to spychaniem rodzin do roli cichego nierz\u0105du? Jak rozpusta jednostki grozi jej zag\u0142ad\u0105 fizyczn\u0105 i duchow\u0105, tak rozpusta w rodzinach prowadzi do samob\u00f3jstwa narodowego. Niestety, przyk\u0142ad szed\u0142 z g\u00f3ry: od k\u00f3\u0142 rz\u0105dz\u0105cych, wojskowych i cywilnych; nie wstydzono si\u0119 nawet zamiany \u017con na jaki\u015b czas. Na\u015bladowa\u0142a to inteligencja w miastach, a nawet na wsiach zaznaczy\u0142 si\u0119 wybitny spadek urodzin. Tote\u017c powt\u00f3rzy\u0142a si\u0119 katastrofa z wieku XVIII \u2013 i to w okoliczno\u015bciach ha\u0144bi\u0105cych imi\u0119 Polaka\u201d10<\/sup><\/a>. Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 odzyskali\u015bmy w 1918 r., ale czy byli\u015bmy krajem suwerennym?<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Ludno\u015b\u0107 Polski w latach 1895-1914<\/strong><\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n\r\n
Rok<\/strong><\/td>\r\nLiczba mieszka\u0144c\u00f3w w tys.<\/strong><\/td>\r\nUrodzenia w tys.<\/strong><\/td>\r\nZgony w tys.<\/strong><\/td>\r\nPrzyrost naturalny w tys.<\/strong><\/td>\r\nPrzyrost naturalny w %<\/strong><\/td>\r\nWsp\u00f3\u0142czynnik urodze\u0144 na 1000 mieszka\u0144c\u00f3w<\/strong><\/td>\r\nLiczba dzieci na kobiet\u0119<\/strong><\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1895<\/td>\r\n24\u00a0019,0<\/td>\r\n1\u00a0076,8<\/td>\r\n665,3<\/td>\r\n411,5<\/td>\r\n17,1<\/td>\r\n44,8<\/td>\r\n5,9<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1896<\/td>\r\n24\u00a0305,6<\/td>\r\n1\u00a0081,0<\/td>\r\n628,0<\/td>\r\n453,0<\/td>\r\n18,6<\/td>\r\n44,5<\/td>\r\n5,75<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1897<\/td>\r\n24\u00a0627,4<\/td>\r\n1\u00a0077,3<\/td>\r\n631,8<\/td>\r\n445,5<\/td>\r\n18,1<\/td>\r\n43,7<\/td>\r\n5,63<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1898<\/td>\r\n24\u00a0942,5<\/td>\r\n1\u00a0067,8<\/td>\r\n628,9<\/td>\r\n438,9<\/td>\r\n17,6<\/td>\r\n42,8<\/td>\r\n5,49<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1899<\/td>\r\n25\u00a0250,4<\/td>\r\n1\u00a0115,6<\/td>\r\n661,0<\/td>\r\n454,6<\/td>\r\n18,0<\/td>\r\n44,2<\/td>\r\n5,49<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1900<\/td>\r\n25\u00a0562,5<\/td>\r\n1\u00a0133,0<\/td>\r\n657,4<\/td>\r\n475,6<\/td>\r\n18,6<\/td>\r\n44,3<\/td>\r\n5,49<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1901<\/td>\r\n25\u00a0926,8<\/td>\r\n1\u00a0128,3<\/td>\r\n650,2<\/td>\r\n478,1<\/td>\r\n18,4<\/td>\r\n43,5<\/td>\r\n5,36<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1902<\/td>\r\n26\u00a0275,3<\/td>\r\n1\u00a0158,8<\/td>\r\n657,8<\/td>\r\n501,0<\/td>\r\n19,1<\/td>\r\n44,1<\/td>\r\n5,36<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1903<\/td>\r\n26\u00a0638,6<\/td>\r\n1\u00a0121,3<\/td>\r\n669,4<\/td>\r\n451,9<\/td>\r\n16,9<\/td>\r\n42,1<\/td>\r\n5,09<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1904<\/td>\r\n26\u00a0958,3<\/td>\r\n1\u00a0134,3<\/td>\r\n683,1<\/td>\r\n451,2<\/td>\r\n16,7<\/td>\r\n42,1<\/td>\r\n5,09<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1905<\/td>\r\n27\u00a0286,5<\/td>\r\n1\u00a0126,6<\/td>\r\n703,0<\/td>\r\n423,6<\/td>\r\n15,5<\/td>\r\n41,3<\/td>\r\n4,96<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1906<\/td>\r\n27\u00a0582,3<\/td>\r\n1\u00a0134,4<\/td>\r\n649,2<\/td>\r\n485,2<\/td>\r\n17,6<\/td>\r\n41,1<\/td>\r\n5,09<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1907<\/td>\r\n27\u00a0933,1<\/td>\r\n1\u00a0136,5<\/td>\r\n639,3<\/td>\r\n497,2<\/td>\r\n17,8<\/td>\r\n40,7<\/td>\r\n5,09<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1908<\/td>\r\n28\u00a0290,1<\/td>\r\n1\u00a0123,5<\/td>\r\n639,4<\/td>\r\n484,1<\/td>\r\n17,1<\/td>\r\n39,7<\/td>\r\n4,96<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1909<\/td>\r\n28 637,1<\/td>\r\n1\u00a0142,5<\/td>\r\n661,9<\/td>\r\n480,6<\/td>\r\n16,8<\/td>\r\n39,9<\/td>\r\n4,96<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1910<\/td>\r\n28\u00a0978,2<\/td>\r\n1\u00a0123,1<\/td>\r\n650,5<\/td>\r\n472,6<\/td>\r\n16,3<\/td>\r\n38,7<\/td>\r\n4,82<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1911<\/td>\r\n29\u00a0306,9<\/td>\r\n1\u00a0114,5<\/td>\r\n641,0<\/td>\r\n473,5<\/td>\r\n16,1<\/td>\r\n38<\/td>\r\n4,69<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1912<\/td>\r\n29\u00a0640,1<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n4,56<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1913<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n4,69<\/td>\r\n<\/tr>\r\n
1914<\/td>\r\n30 310<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n—<\/td>\r\n4,82<\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: S. Szulc, Zagadnienia demograficzne\u2026, <\/em>dz. cyt.<\/em>, s. 17-19; zob. W. Ormicki, Naturalny obr\u00f3t ludno\u015bci<\/em>, \u201ePrzegl\u0105d Statystyczny\u201d 1938, nr 1-3\/4, s. 206-223; zob. Polska \u2013 wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci w latach 1895-1914<\/em>, https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Poland, dost\u0119p: 2.10.2020 r.; Obliczenia w\u0142asne autora.<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

P\u0142odno\u015bci mocarstwowej zawdzi\u0119czamy nasz\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w 1918 r. Przed legionami o woln\u0105 i niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119 walczy\u0142y niemowl\u0119ta z XIX w., \u201e[\u2026] przed armatami zdobywa\u0142y ko\u0142yski\u201d11<\/sup><\/a>. A to zas\u0142uga polskich rodzin, gdzie szanowano Bo\u017ce prawo12<\/sup><\/a>. Rodzina polska, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a trzecie, czwarte, a mo\u017ce sz\u00f3ste i si\u00f3dme dzieci\u0119. Niemowl\u0119ta broni\u0142y granic zachodnich przed naporem niemczyzny. Niemcy nacierali \u201e[\u2026] na nas z si\u0142\u0105 30 niemowl\u0105t na tysi\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w, to Pozna\u0144skie i \u015al\u0105sk broni\u0142y si\u0119 z si\u0142\u0105 44 niemowl\u0105t na tysi\u0105c\u201d13<\/sup><\/a>.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

\"\"\r\n
Dramat depopulacyjny Polski w latach 1900-2020<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Podsumowanie<\/b><\/h1>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

Dzieje naszego narodu s\u0105 pi\u0119kne, ale i tragiczne. W czasie zabor\u00f3w otrzymali\u015bmy Bo\u017ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo poprzez objawienia Matki Bo\u017cej w Gietrzwa\u0142dzie. Na b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo Bo\u017ce nar\u00f3d polski odpowiedzia\u0142 wierno\u015bci\u0105, bogobojno\u015bci\u0105 i odnow\u0105 moraln\u0105. Pan B\u00f3g pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 nam boomem demograficznym niespotykanym w dziejach Polski. Jednak z czasem przyszli socjali\u015bci r\u00f3\u017cnych odcieni, kt\u00f3rzy zniszczyli ten najpi\u0119kniejszy dar poprzez propagand\u0119 regulacji pocz\u0119\u0107, \u201e\u015bwiadome macierzy\u0144stwo\u201d, planowanie rodziny czy propagowanie zdrowia reprodukcyjnego, a w ostatnich latach idei gender. To doprowadzi\u0142o do depopulacji. Stracili\u015bmy szans\u0119 bycia mocarstwem w wymiarze ludno\u015bciowym, stali\u015bmy si\u0119 wymieraj\u0105cym kar\u0142em. Proces depopulacyjny przyspiesza z ka\u017cd\u0105 dekad\u0105, a g\u0142\u00f3wnym czynnikiem s\u0105 \u015brodki antykoncepcyjne, przede wszystkim pigu\u0142ki. Prognozuj\u0105c przysz\u0142o\u015b\u0107 demograficzn\u0105 Polski, mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce w ci\u0105gu najbli\u017cszych trzech dekad pomniejszymy si\u0119 do 30 mln, a mo\u017ce nawet i mniejszej liczby mieszka\u0144c\u00f3w. Masowa demoralizacja, zniewolenie duchowe i depopulacja przeprowadzona na m\u0142odym pokoleniu Polak\u00f3w przynosi dramatyczne efekty, kt\u00f3re prowadz\u0105 nar\u00f3d do samozag\u0142ady biologicznej. A gdyby\u015bmy zachowali boom demograficzny z prze\u0142omu XIX i XX w., mog\u0142oby nas obecnie by\u0107 ponad 200 mln.<\/p>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

\"\"\r\n
Urodzenia \u017cywych dzieci w Nigerii i urodzenia \u017cywych dzieci i abortowanych \u0142\u0105cznie w Polsce w latach 1905-2020 ( w milionach)<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

\"\"\r\n
Urodzenia \u017cywych dzieci, aborcje i urodzenia wszystkich dzieci w Polsce w latach 1895-2020<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n

\r\n\r\n<\/p>\r\n

Przypisy:<\/b><\/h1>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

1<\/a> Zob. K. Bielawny, Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 wysz\u0142a z Gietrzwa\u0142du, Warszawa 2018, , <\/em>\u00a0s. 179-218.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

2<\/a> Obliczenia w\u0142asne autora na podstawie prasy polskoj\u0119zycznej, list\u00f3w pielgrzym\u00f3w b\u0119d\u0105cych w Gietrzwa\u0142dzie, pami\u0119tnik\u00f3w, opis\u00f3w uzdrowie\u0144, korespondencji przysy\u0142anej do parafii w Gietrzwa\u0142dzie. Zob. Korespondencja za lata 1875-1879<\/em>, Archiwum Parafialne w Gietrzwa\u0142dzie, Teczka nr 3; Prasa: \u201eGoniec Wielkopolski\u201d 1877-1883; \u201eOr\u0119downik\u201d 1877-1880; \u201eNiedziela\u201d 1877-1880; \u201ePielgrzym\u201d 1877-1882; Kurier Pozna\u0144ski 1877-1882.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

3<\/a> J. Ob\u0142\u0105k, Objawienia w Gietrzwa\u0142dzie. Ich tre\u015b\u0107 i autentyczno\u015b\u0107 w opinii wsp\u00f3\u0142czesnych (W stulecie objawie\u0144) 1877-1977<\/em>, SW 1977, t. 14, s. 35.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

4<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

5<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

6<\/a> Archiwum Parafialne w Wojcieszkowie, Akta urodzonych z lat 1860-1919. Podobne dane odnajdujemy w archiwach parafialnych w Suwa\u0142kach w parafii \u015bw. Aleksandra, w parafii na Mazowszu w Pra\u017cmowie, w parafii we W\u0142odzimierzu Wo\u0142y\u0144skim w diecezji \u0142uckiej czy w parafii Kowel; zob. Archiwum G\u0142\u00f3wne Akt Dawnych, syg. 272, Ksi\u0119gi metrykalne parafii rzymskokatolickiej diecezji \u0142uckiej \u2013 parafia Kowel, z lat 1871-1891. W ka\u017cdej z tych parafii od lat osiemdziesi\u0105tych XIX w. zauwa\u017calny jest znaczny wzrost chrzt\u00f3w. Nieco inaczej sytuacja przedstawia\u0142a si\u0119 na \u015al\u0105sku Opolskim, np. w parafii Biedrzychowice liczba chrzt\u00f3w nie ulega znacznym zmianom na prze\u0142omie XIX i XX w. \u2013 Archiwum Parafii w Biedrzychowicach, Ksi\u0119gi metrykalne z lat 1870-1939.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

7<\/a> Obliczenia przeprowadzono na podstawie ksi\u0105g metrykalnych z sze\u015bciu parafii diecezji podlaskiej z lat 1860-1920.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

8<\/a> W. Miklaszewski, Rozw\u00f3j cielesny klas uprzywilejowanych<\/em>, Warszawa 1914, s. 226. Walenty Miklaszewski pisa\u0142: \u201eW Polsce stwierdzono wyra\u017anie zmniejszenie rozrodczo\u015bci w rodzinach zamo\u017cnych, co nie jest jednak objawem fizjologicznym, lecz wywo\u0142anym sztucznie za pomoc\u0105 sposob\u00f3w, zapobiegaj\u0105cych zap\u0142odnieniu, lub wywo\u0142uj\u0105cych poronienie. [\u2026] Gdyby lekarz m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107 z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105, \u017ce \u015brodki ochronne s\u0105 nieszkodliwe dla zdrowia i \u017ce w rzeczy samej zapobiegaj\u0105 zap\u0142odnieniu, to i w takim razie mog\u0142yby one mie\u0107 zastosowanie tylko u ludzi zbyt m\u0142odych i zbyt starych, aby byli zdolni zrodzi\u0107 dobrze rozwini\u0119te potomstwo, u obarczonych chorobami, mog\u0105cemi odbi\u0107 si\u0119 ujemnie na dzieciach, dla zapobie\u017cenia zbyt cz\u0119stym porodom, wreszcie dla ograniczenia ilo\u015bci potomstwa \u2013 najcz\u0119\u015bciej jednak po trzecim dziecku\u201d.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

9<\/a> Mowa jest tu o Kodeksie Karnym z 1932 r., w kt\u00f3rym po raz pierwszy w dziejach Polski zalegalizowano aborcj\u0119. Zob. Rozporz\u0105dzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. \u2013 Kodeks Karny (DzU 1932, nr 60, poz. 571 ze zm.); Nowy Kodeks Karny<\/em>, \u201eDzwon Niedzielny\u201d 1932, nr 31, s. 499; zob. S. Podole\u0144ski, O \u017cycie nienarodzonych. Prawnicza strona zagadnienia<\/em>, PP 1933, nr 590, s. 147-163; zob. ten\u017ce, O \u017cycie nienarodzonych. Wskazania lekarskie<\/em>, PP 1932, nr 587, s. 161-176; zob. ten\u017ce, O \u017cycie nienarodzonych, PP 1932, nr 588, s. 301-324; zob. \u0141. Czebotor, Z. Gr\u0105dzik, Prawnokarna ochrona \u017cycia i zdrowia dziecka pocz\u0119tego w ustawodawstwie Polskim<\/em>, \u201eKo\u015bci\u00f3\u0142 i Prawo\u201d 2013, t. 15, s. 244-245.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

10<\/a> W. Gadowski, Apologetyczny Katechizm Katolicki<\/em>, Tarn\u00f3w 2016, s. 509-510.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

11<\/a> P. Turbak, dz. cyt., s. 51.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

12<\/a> Zob. W. Majda\u0144ski, Liczna rodzina jest podstaw\u0105 pa\u0144stwa polskiego<\/em>, RN 1939, nr 5, s. 138. Autor pisze: \u201ePolska przez sto kilkadziesi\u0105t lat by\u0142a w niewoli, lecz mimo to powsta\u0142a. Dlaczego powsta\u0142a? \u2013 Bo bardzo wiele rodzin polskich, a najwi\u0119cej rodziny ch\u0142opskie \u017cy\u0142y w ma\u0142\u017ce\u0144stwie po katolicku, dlatego Polacy si\u0119 silnie mno\u017cyli, przybywa\u0142y nas co rok olbrzymie liczby, wi\u0119c ka\u017cdy Polak czu\u0142, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej taki mno\u017cny, wielki nar\u00f3d musi mie\u0107 z powrotem swoje pa\u0144stwo. Tak si\u0119 te\u017c sta\u0142o. Mo\u017cna wi\u0119c \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce liczne rodziny polskie uratowa\u0142y niepodleg\u0142o\u015b\u0107\u201d.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>\r\n

<\/p>\r\n

13<\/a> P. Turbak, dz. cyt., s. 52.<\/p>\r\n

<\/p>\r\n

 <\/p>

Views: 161<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

  Polska zawdzi\u0119cza swe istnienie Ko\u015bcio\u0142owi rzymskokatolickiemu. Przyj\u0119cie chrztu przez Mieszka I w 966 r. da\u0142o pocz\u0105tek naszej pa\u0144stwowo\u015bci. Dzieje naszej Ojczyzny, licz\u0105ce ponad 1055 lat, pisane by\u0142y r\u00f3\u017cnymi wydarzeniami. W XVI w. byli\u015bmy pot\u0119g\u0105 w Europie, terytorium naszego kraju obejmowa\u0142o ponad milion kilometr\u00f3w kwadratowych. Mimo to nigdy nie uda\u0142o si\u0119 nam wznie\u015b\u0107 na wy\u017cyny … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eDemograficzne pok\u0142osie objawie\u0144 gietrzwa\u0142dzkich\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3615,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-2330","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2330"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4865,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2330\/revisions\/4865"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}