{"id":533,"date":"2022-11-05T08:57:08","date_gmt":"2022-11-05T08:57:08","guid":{"rendered":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/?page_id=533"},"modified":"2023-11-12T20:43:34","modified_gmt":"2023-11-12T20:43:34","slug":"propaganda-socjalistyczna-niszczaca-malzenstwo-w-polsce","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/propaganda-socjalistyczna-niszczaca-malzenstwo-w-polsce\/","title":{"rendered":"Propaganda socjalistyczna niszcz\u0105ca ma\u0142\u017ce\u0144stwo w Polsce"},"content":{"rendered":"\n

Po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej \u015brodowiska socjalistyczne, lewicowe za wszelk\u0105 cen\u0119 stara\u0142y si\u0119 wprowadzi\u0107 rozwody w ca\u0142ej Polsce. Podejmowa\u0142y w tym celu bardzo r\u00f3\u017cne akcje. Na \u0142amach prasy socjalistycznej pojawia\u0142y si\u0119 artyku\u0142y ukazuj\u0105ce trud \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144skiego, kt\u00f3re si\u0119 skonfliktowa\u0142o z bardzo r\u00f3\u017cnych przyczyn1<\/sup><\/a>. Na II Zje\u017adzie Kobiet PPS w Krakowie, w dniach 4-7 stycznia 1921 r., tow. Wanda Gancwol\u00f3wna apelowa\u0142a o zmian\u0119 prawa ma\u0142\u017ce\u0144skiego i rodzinnego. \u201eKonieczna jest r\u00f3wnie\u017c gruntowna reforma prawa familijnego. Sprawy ma\u0142\u017ce\u0144skie winny by\u0107 usuni\u0119te spod w\u0142adzy kleru\u201d2<\/sup><\/a>. Marzeniem \u015brodowisk feministycznych i liberalnych by\u0142o wprowadzenie \u015blub\u00f3w cywilnych3<\/sup><\/a> i rozwod\u00f3w. W opinii tych \u015brodowisk ma\u0142\u017ce\u0144stwo winno mie\u0107 charakter \u015bwiecki i powinno by\u0107 umow\u0105 czysto spo\u0142eczn\u0105 dw\u00f3ch os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Ob\u015bmiewano prawo ma\u0142\u017ce\u0144skie funkcjonuj\u0105ce w Polsce, a przede wszystkim \u015brodowiska katolickie broni\u0105ce ma\u0142\u017ce\u0144stwa sakramentalnego4<\/sup><\/a>. Na \u0142amach prasy feministycznej ukaza\u0142 si\u0119 obszerny artyku\u0142 czo\u0142owej aktywistki i komunistki Justyny Budzi\u0144skiej-Tylickiej5<\/sup><\/a>. Autorka opisuje w nim zjazd organizacji katolickich, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Warszawie dniach 27-30 sierpnia 1926 r. Przywo\u0142a\u0142a trzy referaty, prezentuj\u0105c g\u0142\u00f3wne przes\u0142ania i uchwa\u0142y zjazdu dotycz\u0105ce ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Bardzo krytycznie i lekcewa\u017c\u0105co odnios\u0142a si\u0119 do g\u0142osu wiernych Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego6<\/sup><\/a>. Pisa\u0142a na \u0142amach \u201eG\u0142osu Kobiet\u201d: \u201eOto najwa\u017cniejsze uchwa\u0142y Zjazdu katolickiego i tych ciemnych i otumanionych mas, przewa\u017cnie kobiecych, kt\u00f3re chc\u0105 panowania i w\u0142adzy ksi\u0119\u017cy. Te kobiety nie rozumiej\u0105, \u017ce panowanie kleru utrzymuje ciemnot\u0119, niewol\u0119 dziecka, \u017ce to zagra\u017ca wszelkiemu post\u0119powi, uniemo\u017cliwia popraw\u0119 losu biednych wyzyskiwanych milion\u00f3w i szkodzi naszym pi\u0119knym, szlachetnym d\u0105\u017ceniom socjalistycznym\u2026\u201d. Aktywistka feministyczna odnios\u0142a si\u0119 tak\u017ce do listu biskup\u00f3w z 1926 r., w kt\u00f3rym pasterze broni\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa sakramentalnego7<\/sup><\/a>. Ubolewa\u0142a, \u017ce pot\u0119piono \u015bluby i rozwody cywilne8<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Organizacja kobiet socjalistycznych Klub Polityczny Kobiet Post\u0119powych na zebraniu w dniu 13 pa\u017adziernika 1926 r. wzywa\u0142a w\u0142adze pa\u0144stwowe do przeprowadzenia reformy prawa ma\u0142\u017ce\u0144skiego. W kt\u00f3rej \u017c\u0105dano \u201e\u015blub\u00f3w i rozwod\u00f3w cywilnych\u201d9<\/sup><\/a>. Dwa lata p\u00f3\u017aniej na VIII Og\u00f3lnokrajowej Konferencji Kobiet PPS, odbywaj\u0105cej si\u0119 w Warszawie w dniach 23-24 pa\u017adziernika 1928 r., postulowano uprawomocnienie \u201e[\u2026] w ca\u0142ej Polsce \u015blub\u00f3w i rozwod\u00f3w cywilnych\u201d, celem uniezale\u017cnienia ma\u0142\u017ce\u0144stw cywilnych10<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

W 1931 r. radykalne feministki publikowa\u0142y na \u0142amach prasy lewicowej postulaty o wprowadzenie do Kodeksu karnego nowych norm prawnych w stosunku do ma\u0142\u017ce\u0144stwa11<\/sup><\/a>. Budzi\u0144ska-Tylicka na \u0142amach \u201eG\u0142osu Kobiet\u201d pisa\u0142a: \u201e[\u2026] od p\u00f3\u0142 wieku w ca\u0142ym cywilizowanym \u015bwiecie, tak i u nas maj\u0105 nareszcie by\u0107 rozwody dla nieszcz\u0119\u015bliwie po\u0142\u0105czonych ma\u0142\u017ce\u0144stw. [\u2026] B\u0119d\u0105 tak, jak i na ca\u0142ym \u015bwiecie dawane przez w\u0142adze cywilne, a kto sobie \u017cyczy mo\u017ce bra\u0107 \u015blub w Ko\u015bciele, ale rozwody zawsze b\u0119d\u0105 tylko spraw\u0105 s\u0105dow\u0105\u201d12<\/sup><\/a>. W opinii autorki to rozwi\u0105\u017ce wiele niesprawiedliwo\u015bci i przyczyni si\u0119 do dobra dzieci. Dla podparcia tych \u017c\u0105da\u0144 przywo\u0142ywano tak\u017ce przyk\u0142ady z innych kraj\u00f3w, najcz\u0119\u015bciej Europy Zachodniej, gdzie \u015brodowiska feministyczne domaga\u0142y si\u0119 \u015blub\u00f3w i rozwod\u00f3w cywilnych. Informacja z Austrii mia\u0142a przekona\u0107 polskie radykalne feministki, jak wa\u017cna jest praca nad propagowaniem nowych idei obyczajowych. W notce prasowej czytamy: \u201eTow. Adelheid Popp wystawi\u0142a \u017c\u0105danie reformy obowi\u0105zuj\u0105cego prawa ma\u0142\u017ce\u0144skiego, kt\u00f3re jest bardzo zacofane, a zast\u0105pienie go przez odno\u015bne prawodawstwo niemieckie, niedoskona\u0142e wprawdzie, ale stanowi\u0105ce znaczny post\u0119p. W Austrii bowiem istnieje nie tylko nierozdzielno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska, ale nawet w razie uzyskanego z trudem rozwodu ma\u0142\u017conkowie nie mog\u0105 zawrze\u0107 nowych zwi\u0105zk\u00f3w, je\u015bli tylko jedno z nich nale\u017ca\u0142o w chwili \u015blubu do wyznania katolickiego, a p\u00f3\u017aniej zmieni\u0142o wyznanie lub te\u017c sta\u0142o si\u0119 bezwyznaniowym\u201d13<\/sup><\/a>. Dla feministek i komunist\u00f3w takie prawo ma\u0142\u017ce\u0144skie by\u0142o nie do przyj\u0119cia. Nale\u017ca\u0142o zmieni\u0107 przepisy. Sukcesem feministek by\u0142o wprowadzenie swego projektu pod obrady Rady Federalnej.<\/p>\n\n\n\n

Na \u0142amach prasy lewicowej i feministycznej lansowano pruski14<\/sup><\/a> model ma\u0142\u017ce\u0144stwa \u2013\u015bwieckiego, a nie ko\u015bcielnego. Przez d\u0142ugie lata po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 obowi\u0105zywa\u0142 w Pozna\u0144skiem i na Pomorzu, by\u0142y tam prawnie usankcjonowane \u015bluby i rozwody cywilne. Temu projektowi przeciwstawia\u0142 si\u0119 Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki w Polsce, tote\u017c \u015brodowiska lewicowe i feministyczne stara\u0142y si\u0119 za wszelk\u0105 cen\u0119 zdyskredytowa\u0107 autorytet Ko\u015bcio\u0142a. Na \u0142amach \u201eG\u0142osu Kobiet\u201d pisano: \u201e[\u2026] gromy rzucaj\u0105 ksi\u0119\u017ca z ambon, dlaczego w swych katolickich pismach bez przerwy atakuj\u0105 projekt nowego prawa, \u017ce to niby b\u0119dzie bolszewickie; \u017ce \u017ceni\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 niby na pr\u00f3b\u0119<\/em>, \u017ce m\u0119\u017cowie rzuca\u0107 b\u0119d\u0105 swe \u017cony po paru tygodniach; \u017ce powstanie zgorszenie i przekle\u0144stwo Bo\u017ce\u2026 [\u2026] Kobiety jeszcze bardziej daj\u0105 pos\u0142uch tym k\u0142amstwom ni\u017c m\u0119\u017cczy\u017ani\u201d15<\/sup><\/a>. Ko\u0144cz\u0105c swe refleksje, Budzi\u0144ska-Tylicka apelowa\u0142a do proletariuszek i feministek: \u201eNie wierzcie ksi\u0119\u017com! Ani paniusiom, ani panom, co ksi\u0119\u017cowskie interesy podtrzymuj\u0105 \u2013 wierzcie nam socjalistom\u201d. Dzi\u015b po wielu latach mo\u017cemy oceni\u0107, do czego doprowadzi\u0142a nas wiara libera\u0142om, socjalistom, radykalnym feministkom i zdeprawowanym osobom16<\/sup><\/a>. Prowadz\u0105 lud na manowce, nast\u0119puje zapa\u015b\u0107 obyczajowa, rozpad ma\u0142\u017ce\u0144stwa na niespotykan\u0105 skal\u0119.<\/p>\n\n\n\n

G\u0142os Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego w obronie ma\u0142\u017ce\u0144stwa przez ca\u0142y czas by\u0142 wy\u015bmiewany i podwa\u017cany przez \u015brodowiska feministyczne i komunistyczne. Katolicy bronili ma\u0142\u017ce\u0144stwa, czynili to r\u00f3\u017cnymi sposobami, m.in. wydano broszurk\u0119, kt\u00f3ra opisywa\u0142a, jaka jest nauka Ko\u015bcio\u0142a o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i jakie zagro\u017cenie dla wsp\u00f3lnoty narodowej p\u0142ynie z niszczenia ma\u0142\u017ce\u0144stw17<\/sup><\/a>. \u201ePodj\u0119to kolejny raz pr\u00f3b\u0119 rozbicia rodziny \u2013 czytamy w broszurze \u2013 pr\u00f3buje si\u0119 zburzy\u0107 ostatni\u0105 twierdz\u0119 chrze\u015bcija\u0144skiego wychowania, jak\u0105 jest rodzina: wrogowie Ko\u015bcio\u0142a wiedz\u0105, \u017ce ostoj\u0105 wiary i dobrych obyczaj\u00f3w jest chrze\u015bcija\u0144ska rodzina; chc\u0105 ze\u015bwiecczy\u0107 \u2013 i w cz\u0119\u015bci im si\u0119 to udaje \u2013 szko\u0142\u0119 i szkolne wychowanie; przeszkadza im jeszcze chrze\u015bcija\u0144skie wychowanie w rodzinie i dlatego chc\u0105 rozbi\u0107 rodzin\u0119. Musimy broni\u0107 ostatniej twierdzy chrze\u015bcija\u0144skiego wychowania\u201d18<\/sup><\/a>. Ksi\u0119\u017ca biskupi w li\u015bcie pasterskim skierowanym do wiernych r\u00f3wnie\u017c stan\u0119li w obronie ma\u0142\u017ce\u0144stw katolickich. Nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107 na reakcje \u015brodowisk lewicowych. Czo\u0142owa radykalna feministka polska Dora (Dorota) K\u0142uszy\u0144ska19<\/sup><\/a> na \u0142amach \u201eG\u0142osu Kobiet\u201d pisa\u0142a: \u201e[\u2026] martwi\u0105 si\u0119 ksi\u0119\u017ca biskupi, \u017ce \u015bwi\u0119ty sakrament ma\u0142\u017ce\u0144ski nie jest szanowany\u201d. W dalszej cz\u0119\u015bci snu\u0142a refleksje: \u201eMa\u0142\u017ce\u0144stwa si\u0119 rozchodz\u0105, zmieniaj\u0105 \u017cony, wzgl\u0119dnie m\u0119\u017c\u00f3w, s\u0142owem \u2013 demoralizacja na ca\u0142ej linii\u201d, ale duchowni nie chc\u0105 tego widzie\u010720<\/sup><\/a>. Skala rozwod\u00f3w w spo\u0142ecze\u0144stwie polskim by\u0142a niewielka, ale w propagandzie feministycznej mia\u0142a mie\u0107 niebotyczne rozmiary.<\/p>\n\n\n\n

\u015arodowiska feministyczne i komunistyczne nie rezygnowa\u0142y z postulat\u00f3w wprowadzenia \u015blub\u00f3w i rozwod\u00f3w cywilnych. Na I Og\u00f3lnopolskim Zje\u017adzie, odbywaj\u0105cym si\u0119 w Krakowie 25 listopada 1934 r. w sprawie regulacji urodze\u0144 i reformy seksualnej21<\/sup><\/a>, podj\u0119to uchwa\u0142\u0119 dotycz\u0105c\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stw, za\u017c\u0105dano \u201e[\u2026] jednolitej ustawy, oczyszczonej z teologicznych wymaga\u0144 i przestarza\u0142ych obyczajowych przepis\u00f3w\u201d. Kategorycznie \u017c\u0105dano, by nowa ustawa \u201e[\u2026] reformuj\u0105ca prawo ma\u0142\u017ce\u0144skie w Polsce, wprowadzi\u0142a \u015bluby cywilne i uzna\u0142a pe\u0142ne prawo do rozwod\u00f3w\u201d22<\/sup><\/a>. W obronie ma\u0142\u017ce\u0144stwa jako wsp\u00f3lnoty stabilnej i sakramentalnej stawa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki. Za sw\u0105 ewangeliczn\u0105 postaw\u0119 by\u0142 za ka\u017cdym razem krytykowany i o\u015bmieszany przez \u015brodowiska feministyczne, liberalne i komunistyczne. Budzi\u0144ska-Tylicka w 1935 r. na \u0142amach \u201eG\u0142osu Kobiet\u201d pisa\u0142a: \u201e[\u2026] nie mo\u017cna doczeka\u0107 si\u0119 dekretu prezydenta o \u015blubach i rozwodach cywilnych \u2013 cho\u0107 od 7-miu lat projekt takiego prawa istnieje i czeka na zatwierdzenie, ale nie mo\u017ce doczeka\u0107 si\u0119 rozstrzygni\u0119cia ta wa\u017cna sprawa, bo na to nie chce si\u0119 zgodzi\u0107 kler katolicki\u201d23<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

W numerze lutowym w 1936 r. Budzi\u0144ska-Tylicka, odpowiadaj\u0105c na list jednego z towarzyszy, zbulwersowa\u0142a si\u0119 jego katolick\u0105 narracj\u0105, jak\u0105 przedstawi\u0142 w li\u015bcie. Czytamy odpowied\u017a na \u0142amach \u201eG\u0142osu Kobiet\u201d: \u201e[\u2026] bardzo nas zdziwi\u0142o, \u017ce towarzysz uzna\u0142, i\u017c sprawa reformy (zmiany) obecnego prawa ma\u0142\u017ce\u0144skiego jest \u00bbnienaczasie\u00ab i w z\u0142em \u015bwietle przedstawiona\u201d. Ko\u0144czy sw\u00f3j list tak: \u201eCo B\u00f3g za\u0142o\u017cy\u0142, tego niech cz\u0142owiek nie zmienia. \u2013 \u017beby to powiedzia\u0142 jaki\u015b ksi\u0105dz, co \u017cyje z tego, \u017ce drogo bierze za \u015blub, chrzest albo pogrzeb \u2013 to jest zrozumia\u0142e, bo ka\u017cdy cz\u0142owiek \u017cyj\u0105cy tylko dla pieni\u0119dzy, bez \u017cadnych wielkich idea\u0142\u00f3w, tak uparcie trzyma si\u0119 starego, zacofanego systemu; \u017ceby tak m\u00f3wi\u0142 zakrystian, albo ciemna otumaniona dewotka, to tak\u017ce jest zrozumia\u0142e, ale \u017ceby takie zacofane, przestarza\u0142e, bezkrytyczne zdania wyg\u0142asza\u0142 kto\u015b uwa\u017caj\u0105cy si\u0119 za socjalist\u0119, to znaczy cz\u0142owieka walcz\u0105cego z przes\u0105dami, z wyzyskiem [\u2026] trudno uwierzy\u0107!\u201d24<\/sup><\/a>. W dalszej cz\u0119\u015bci listu uwa\u017ca towarzysza za ma\u0142o roztropnego i spostrzegawczego, niewyrobionego ideologicznie, za\u015b sama przechwala si\u0119 swym wykszta\u0142ceniem, swymi osi\u0105gni\u0119ciami, a ostatecznie stwierdza, \u017ce towarzysz jest w b\u0142\u0119dzie i powinien dokszta\u0142ci\u0107 si\u0119 ideologicznie.<\/p>\n\n\n\n

Przez prawie tysi\u0105c lat bronili\u015bmy cywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej, byli\u015bmy przedmurzem chrze\u015bcija\u0144stwa. Z moc\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, a przede wszystkim z pomoc\u0105 Matki Bo\u017cej nasi dziadkowie i ojcowie bronili Warszawy przed nawa\u0142\u0105 komunizmu w 1920 r. Do cech naszej cywilizacji i narodu nale\u017ca\u0142o nierozerwalne ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Polacy nigdy nie zaakceptowali rozwod\u00f3w, mimo naporu prawos\u0142awia i protestantyzmu, kt\u00f3re wprowadzi\u0142y rozerwalno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105. Poszanowanie rodziny i ma\u0142\u017ce\u0144stwa przez ca\u0142e stulecia dawa\u0142o nam si\u0142\u0119 duchow\u0105 i moraln\u0105, tak jak wiara i Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki.<\/p>\n\n\n\n

Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci przez Polsk\u0119 w 1918 r. rodzina nadal by\u0142a ostoj\u0105 chrze\u015bcija\u0144skiej cywilizacji. Mimo pr\u00f3b zniszczenia \u015bwi\u0119to\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny Polacy obronili te dwie tak bardzo wa\u017cne instytucje spo\u0142eczne. Profesor W\u0142adys\u0142aw Abraham pisa\u0142 w latach dwudziestych XX w.: \u201eOdwo\u0142uj\u0119 si\u0119 do zmys\u0142u samozachowawczego naszego narodu, aby tej sprawy (tj. prawa ma\u0142\u017ce\u0144skiego) nie lekcewa\u017cy\u0142, lecz stara\u0142 si\u0119 uj\u0105\u0107 j\u0105 w my\u015bl zasad religijnych. W ten spos\u00f3b wzmocni si\u0119 tak\u017ce ten \u00bbwa\u0142 ochronny, jakim jest nasze pa\u0144stwo przed po\u017cog\u0105 bolszewizmu\u00ab. Zwolennikami rozwod\u00f3w u nas, obok stronnictw radykalizuj\u0105cych tudzie\u017c os\u00f3b interesownych, jest zreszt\u0105 tylko cieniuchna, bo nieca\u0142a warstwa naszej inteligencji, niepomnej tego, \u017ce inteligencja nigdy, jak do\u015bwiadczenie dziejowe uczy, nie umia\u0142a opanowa\u0107 pr\u0105d\u00f3w rewolucyjnych, kt\u00f3re sama, szerz\u0105c niebacznie radykalne has\u0142a, wywo\u0142a\u0142a\u201d25<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Konkluduj\u0105c, mo\u017cna rzec, \u017ce rozwody ze swej natury nie zmniejszaj\u0105 niemoralno\u015bci, lecz przeciwnie \u2013 s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142em jej wzrostu. Ponadto sprzyjaj\u0105 zab\u00f3jstwom dzieci nienarodzonych, a tak\u017ce wyrz\u0105dzaj\u0105 ogromn\u0105 krzywd\u0119 tym, kt\u00f3re ju\u017c ujrza\u0142y \u015bwiat\u0142o dzienne, ale cz\u0119sto staj\u0105 si\u0119 bezdomne26<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Ks. K. Bielawny<\/em><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/a> 1<\/a> Zob. M. Lerowa, W pal\u0105cej sprawie<\/em>, GK 1920, nr 3. Autorka ubolewa nad obecnie funkcjonuj\u0105cym prawem w Polsce, przede wszystkim nad brakiem rozwod\u00f3w. Czytamy: \u201e[\u2026] W Polsce sprawa rozwodowa rozstrzyga si\u0119 przewa\u017cnie morderstwem. W Polsce do dzi\u015b dnia obowi\u0105zuj\u0105 przepisy carskie, pruskie i austriackie. Sejm gotuje nam takie uchwa\u0142y, \u017ce konstytucja Sejmu Czteroletniego z 1791 r. by\u0142a wi\u0119cej post\u0119powa, ani\u017celi obecne wypociny reakcyjne. W 1808 r. obowi\u0105zywa\u0142o cywilne prawo rozwodowe, obecnie w tym zakresie obowi\u0105zuj\u0105, ku uciesze kleru, prawa carskie. [\u2026] Pisz\u0119 o tych ranach spo\u0142ecznych, o tej ha\u0144bie dwudziestego wieku, bo z komisji konstytucyjnej rozlega si\u0119 szyderczy chichot jezuity ksi\u0119dza Lutos\u0142awskiego, kt\u00f3ry z ca\u0142\u0105 band\u0105 reakcyjn\u0105 pragnie Polsk\u0119 obdarzy\u0107 konstytucj\u0105 \u015bredniowiecza \u2013 cho\u0107by z XIII wieku\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/a> 2<\/a> Zob. Nabielak M.,II Zjazd Kobiet PPS<\/em>, GK 1921, nr 2.<\/p>\n\n\n\n

3<\/a> Na \u0142amach \u201eRycerza Niepokalanej\u201d w 1935 r. odnajdujemy wyja\u015bnienie, czym jest \u201e\u015blub cywilny\u201d: \u201e[\u2026] Istniej\u0105 s\u0142owa, kt\u00f3rych ludzie dobrze nie rozumiej\u0105, chocia\u017c ich cz\u0119sto u\u017cywaj\u0105, wskutek czego powstaje zamieszanie poj\u0119\u0107 i ci\u0105g\u0142e nieporozumienie. Takim s\u0142owem cz\u0119sto u\u017cywanym, a mimo to pustym, bez sensu i tre\u015bci, jest wyra\u017cenie: \u015blub cywilny. Zesz\u0142y si\u0119 w tym okre\u015bleniu dwa s\u0142owa, kt\u00f3re \u017cadn\u0105 miar\u0105 nie mog\u0105 \u017cy\u0107 z sob\u0105 zgodnie. \u015alub oznacza przyrzeczenie z\u0142o\u017cone Bogu. I ca\u0142kiem s\u0142usznie, umowa ma\u0142\u017ce\u0144ska zawarta w ko\u015bciele wobec kap\u0142ana, wyst\u0119puj\u0105cego w imieniu Chrystusa, nazywa si\u0119 \u015blubem, poniewa\u017c nowo\u017ce\u0144cy przyrzekaj\u0105 w niej Bogu wzajemn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, wierno\u015b\u0107 i uszanowanie. Natomiast \u015blub cywilny ma oznacza\u0107, \u017ce do wa\u017cnego zawarcia zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego zar\u00f3wno mi\u0119dzy Katolikami, jak protestantami i \u017cydami, konieczna jest obecno\u015b\u0107 urz\u0119dnika pa\u0144stwowego, wyst\u0119puj\u0105cego nie w imieniu Chrystusa, lecz upowa\u017cnionego tylko przez w\u0142adz\u0119 pa\u0144stwow\u0105 i nie maj\u0105cego nic wsp\u00f3lnego z Chrystusem. Mo\u017ce si\u0119 nawet trafi\u0107, \u017ce tym urz\u0119dnikiem b\u0119dzie \u017cyd albo nawet ateusz. Wi\u0119c jakiem prawem nazywa si\u0119 \u015blubem przyrzeczenie, w kt\u00f3rym o Bogu nawet wzmianki nie ma, gorzej jeszcze \u2013 przez kt\u00f3re katolik zniewa\u017ca Boga, gdy\u017c wbrew woli Bo\u017cej usi\u0142uje zawrze\u0107 umow\u0119 przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 zakazan\u0105. Dla katolika albo \u015blub jest ko\u015bcielny, albo \u017cadnego \u015blubu nie ma\u201d. Zob. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo czy \u201e\u015blub cywilny\u201d<\/em>, RN 1935, nr 2, s. 44.<\/p>\n\n\n\n

4<\/a> Zob. Kronika<\/em>, GK 1926.<\/p>\n\n\n\n

5<\/a> Pochodzi\u0142a z wielodzietnej rodziny o tradycjach patriotycznych. Ojciec jej Alfons Budzi\u0144ski za udzia\u0142 w Powstaniu Styczniowym w 1863 r. zosta\u0142 zes\u0142any na Syberi\u0119. Justyna Budzi\u0144ska w 1892 r. wyjecha\u0142a na studia medyczne do Pary\u017ca. Po sze\u015bciu latach uzyska\u0142a dyplom medyczny. W czasie studi\u00f3w wst\u0105pi\u0142a w szeregi partii socjalistycznej. Przez ca\u0142e \u017cycie by\u0142a aktywistk\u0105 feministyczn\u0105, dzia\u0142aczk\u0105 socjalistyczn\u0105, lekarzem i dzia\u0142aczk\u0105 spo\u0142eczn\u0105. Zmar\u0142a w Warszawie 8 kwietnia 1936 r. Pogrzeb odby\u0142 si\u0119 bez \u201eudzia\u0142u kleru\u201d. Zob. Bolesna strata. Zmar\u0142a Tow. dr Budzi\u0144ska-Tylicka<\/em>, GK 1936, nr 9.<\/p>\n\n\n\n

6<\/a> Zob. R. Moskala, Zjazd katolicki w Warszawie<\/em>, PP 1926, t. 172, s. 49-59. W relacji ze zjazdu czytamy: \u201e[\u2026] sw\u0105 tre\u015bci\u0105 przedstawia\u0142 bardzo wielk\u0105 warto\u015b\u0107, dlatego \u017ce tre\u015b\u0107 referat\u00f3w skoncentrowano prawie wy\u0142\u0105cznie ko\u0142o jednej bardzo donios\u0142ej sprawy, sprawy odbudowy prawdziwie katolickiej rodziny. [\u2026] Temat ten wyczerpano wszechstronnie\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/a> 7<\/a> Zob. Arcybiskupi i Biskupi Polscy w obronie Sakramentu Ma\u0142\u017ce\u0144stwa<\/em>, RN 1926, nr 5, s. 132-133. List pasterski ksi\u0119\u017cy biskup\u00f3w skierowany do wiernych czytany by\u0142 we wszystkich ko\u015bcio\u0142ach w Polsce 7 albo 14 marca 1926 r., \u201e\u015awi\u0119to\u015b\u0107 rodzinnego \u017cycia, religijne wychowanie dzieci s\u0105 podstaw\u0105 nie tylko rodziny chrze\u015bcija\u0144skiej, ale tak\u017ce trwa\u0142o\u015bci i pomy\u015blnego rozwoju \u017cycia narodowego i pa\u0144stwowego. Podstawa ta atoli jest uwarunkowana u\u015bwi\u0119ceniem zwi\u0105zk\u00f3w katolickich przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 i przez nierozerwalno\u015b\u0107 ich w\u0119z\u0142a. Od tych zasad Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki ust\u0105pi\u0107 nie mo\u017ce i nie ust\u0105pi. A my, Biskupi, b\u0119d\u0105cy str\u00f3\u017cami przekazanych nam nauki i nakaz\u00f3w Chrystusowych, wymaga\u0107 musimy i wymagamy, aby tak\u017ce wszyscy katolicy w tej sprawie sumienia mocno stali w obronie zasad Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i przeciwdzia\u0142ali ustawowemu sankcjonowaniu tak zwanych \u015blub\u00f3w i rozwod\u00f3w cywilnych. Zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski, zawarty przed urz\u0119dnikiem stanu cywilnego, jest niewa\u017cny, bo sprzeciwia si\u0119 prawu Bo\u017cemu. \u017baden te\u017c pose\u0142 katolik nie powinien g\u0142osowa\u0107 za tym, co jest sprzeczne z prawem Bo\u017cym, a wyborcy maj\u0105 prawo i obowi\u0105zek za\u017c\u0105dania od swych pos\u0142\u00f3w, a\u017ceby nie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ali w uchwalaniu ustaw, szkodliwych nierozerwalno\u015bci i \u015bwi\u0119to\u015bci w\u0119z\u0142a ma\u0142\u017ce\u0144skiego. Pr\u00f3cz tego, maj\u0105 Pos\u0142owie obowi\u0105zek u\u017cycia ca\u0142ego swego wp\u0142ywu, w celu zapobie\u017cenia wyrz\u0105dzeniu tak nies\u0142ychanej krzywdy zasadzie katolickiej\u201d. Kolejny raz ksi\u0119\u017ca biskupi stan\u0119li w obronie ma\u0142\u017ce\u0144stwa na konferencji Episkopatu Polski w dniach 30.11-1.12.1927 r.; zob. Komunikat Najprzew. XX. Biskup\u00f3w polskich<\/em>, RN 1926, nr 2, s. 50; zob. Or\u0119dzie Biskup\u00f3w Polskich do Wiernych w Polsce<\/em>, RN 1927, nr 5, s. 147.<\/p>\n\n\n\n

<\/a> 8<\/a> Zob. J. Budzi\u0144ska-Tylicka, Konieczno\u015b\u0107 zmiany prawa ma\u0142\u017ce\u0144skiego<\/em>, GK 1926.<\/p>\n\n\n\n

9<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

<\/a> 10<\/a> Zob. VIII Og\u00f3lnokrajowa Konferencja Kobiet PPS<\/em>, GK 1928, nr 10.<\/p>\n\n\n\n

11<\/a> Zob. Nowe prawo ma\u0142\u017ce\u0144skie<\/em>, Warszawa 1931, s. 4. W 1931 r. projektowano, by art. 57 nowego prawa ma\u0142\u017ce\u0144skiego dopuszcza\u0142 wprowadzenie w Polsce rozwod\u00f3w. Ostatecznie nie usankcjonowano barbarzy\u0144skiego prawa antyrodzinnego. Ksi\u0105dz dr Stanis\u0142aw Trzeciak wykaza\u0142 w swej publikacji, \u017ce nowe prawo ma\u0142\u017ce\u0144skie wzorowano na prawie talmudycznym. \u201eNa podstawie prawa ma\u0142\u017ce\u0144skiego w Talmudzie wykaza\u0142em \u0142\u0105czno\u015b\u0107 jego przepis\u00f3w, nawet w szczeg\u00f3\u0142ach, z przepisami Projektu,<\/em> a na podstawie poj\u0119\u0107 Talmudu o niewolnikach i na podstawie traktowania ich przez \u017cyd\u00f3w w staro\u017cytno\u015bci \u2013 wykaza\u0142em dziwn\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z ustawodawstwem o rejestracji ma\u0142\u017ce\u0144stw w bolszewii (od listopada 1926 r.) i z obchodzeniem si\u0119 tam\u017ce z szerokimi masami podobnie jak z niewolnikami\u201d. Zob. S. Trzeciak, \u017byd jako obro\u0144ca \u015blub\u00f3w cywilnych i rozwod\u00f3w dla katolik\u00f3w<\/em>, Warszawa 1932, s. 7.<\/p>\n\n\n\n

12<\/a> Zob. J. Budzi\u0144ska-Tylicka, O ma\u0142\u017ce\u0144stwie<\/em>, GK 1931, nr 11-12.<\/p>\n\n\n\n

13<\/a> Zob. Wiadomo\u015bci z zagranicy. Austria<\/em>, GK 1932, nr 1-2.<\/p>\n\n\n\n

14<\/a> Doktryna rozwodowa ma soje \u017ar\u00f3d\u0142o w protestantyzmie. W Polsce protestanci pod koniec lat dwudziestych i na pocz\u0105tku lat trzydziestych XX w. wspierali dzia\u0142ania spo\u0142eczne i prawne na rzecz legalizacji prawnej rozwod\u00f3w. W pierwszych szeregach stali: Pawe\u0142 Hulko-Laskowski, bp Juliusz Bursche. Zob. R.M. Leszczy\u0144ski, A.T. Tys, Problemy i rola ewangelik\u00f3w w katolickiej Polsce w refleksji religioznawczej Paw\u0142a Hulki-Laskowskiego<\/em>, \u201eStudia Religiologica\u201d 2016, nr 4, s. 343; zob. A. Szyma\u0144ski, Spo\u0142eczne znaczenie<\/em>\u2026, dz. cyt., s. 56.<\/p>\n\n\n\n

15<\/a> Zob. J. Budzi\u0144ska-Tylicka, Nowe prawo ma\u0142\u017ce\u0144skie<\/em>, GK 1932, nr 1-2.<\/p>\n\n\n\n

16<\/a> Zob. Gdy rodzinie zagra\u017ca roz\u0142am<\/em>, RN 1939, nr 6, s. 168. Autor opisuje dramat ma\u0142\u017ce\u0144ski: \u201e[\u2026] Nie wiedzia\u0142am, co pocz\u0105\u0107. Prosi\u0142am i b\u0142aga\u0142am m\u0119\u017ca, aby zerwa\u0142 stosunki z ow\u0105 kobiet\u0105, t\u0142umaczy\u0142am, \u017ce ma dzieci, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 go kiedy\u015b \u017ale s\u0105dzi\u0142y \u2013 wszystko na nic. Dla wsp\u00f3lnego naszego dobra poni\u017cy\u0142am si\u0119 nawet, upad\u0142am mu do n\u00f3g; my\u015bla\u0142am, \u017ce mo\u017ce to go opami\u0119ta\u2026 Za ca\u0142\u0105 odpowied\u017a odepchn\u0105\u0142 mnie brutalnie i poszed\u0142. Co czyni\u0107? Co czyni\u0107? W najg\u0142\u0119bszej rozterce postanowi\u0142am sko\u0144czy\u0107 z tym, wyci\u0105gn\u0105\u0107 rewolwer m\u0119\u017ca i\u2026 Gdy ujrzy moje zw\u0142oki \u2013 zmieni si\u0119 mo\u017ce i po\u015bwi\u0119ci swoje \u017cycie dzieciom, kt\u00f3re bez niego zmarniej\u0105 tak czy inaczej\u2026 Lecz w chwili, gdy zamiar m\u00f3j dojrza\u0142, dziwn\u0105 jak\u0105\u015b si\u0142\u0105 wiedziona spojrza\u0142am na obraz Matki Boskiej Bolesnej i oto zda\u0142o mi si\u0119, \u017ce widz\u0119 \u0142zy, sp\u0142ywaj\u0105ce po Jej \u015bwi\u0119tej twarzy\u2026 W jednej chwili poj\u0119\u0142am, jak grzeszne by\u0142y moje my\u015bli, a jednocze\u015bnie niepoj\u0119ta rado\u015b\u0107 wst\u0105pi\u0142a w moje serce. Wyspowiada\u0142am si\u0119, przyst\u0105pi\u0142am do Sto\u0142u Pa\u0144skiego i odt\u0105d codziennie le\u017ca\u0142am krzy\u017cem przed obrazem Matki Bo\u017cej, modl\u0105c si\u0119 gor\u0105co o opami\u0119tanie m\u0119\u017ca. Ofiarowa\u0142am najstarszego swego syna do stanu duchownego, o ile otrzyma od Boga \u0142ask\u0119 powo\u0142ania, a Matka Bo\u017ca raczy najmi\u0142o\u015bciwiej odwr\u00f3ci\u0107 od nas gro\u017c\u0105ce nieszcz\u0119\u015bcie, postanowi\u0142am og\u0142osi\u0107 to w \u00bbRycerzu Niepokalanej\u00ab. I oto Matka Bo\u017ca wys\u0142ucha\u0142a moich b\u0142aga\u0144. Odzyskali\u015bmy m\u0119\u017ca i ojca. Jak si\u0119 to sta\u0142o \u2013 nie wiem. Nie podobna odgadn\u0105\u0107 dr\u00f3g, kt\u00f3rymi Niepokalana dochodzi do spe\u0142nienia takich \u2013 jak moje \u2013 i innych pr\u00f3\u015bb Swoich wyznawc\u00f3w. Po c\u00f3\u017c jednak zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w sprawy, niedost\u0119pne ludzkiemu rozumowi? Wierzmy i ufajmy, a wszystko godziwe, o co prosi\u0107 b\u0119dziemy \u2013 Matka Bo\u017ca nam ze\u015ble. Do st\u00f3p Twoich \u015bwi\u0119tych padam w najgor\u0119tszej podzi\u0119ce, o Panno Naj\u015bwi\u0119tsza, i o dalsz\u0105 opiek\u0119 nad nami b\u0142agam\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/a> 17<\/a> Zob. Rozwody, rozwody, rozwody<\/em>, Warszawa 1931. Podobnego formatu broszurk\u0119 wydano kilka lat wcze\u015bniej, nak\u0142adem G\u0142\u00f3wnego Komitetu Obchodu, z okazji 200. rocznicy kanonizacji \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki. Zob. Nauka Chrystusa o ma\u0142\u017ce\u0144stwie. A nowa ustawa o \u015blubach i rozwodach cywilnych<\/em>, Warszawa 1927.<\/p>\n\n\n\n

18<\/a> Zob. Rozwody, rozwody\u2026, <\/em>dz. cyt.<\/p>\n\n\n\n

19<\/a> Urodzi\u0142a si\u0119 1 stycznia 1876 r. w Tarnowie w rodzinie \u017cydowskiej jako Dora Pilcer, c\u00f3rka Ignacego Pilcera i Barbary. Uko\u0144czy\u0142a szko\u0142\u0119 ludow\u0105, a nast\u0119pnie wydzia\u0142ow\u0105 w Tarnowie. Zmar\u0142a 22 listopada 1952 r. w Warszawie. Dzia\u0142aczka spo\u0142eczna i feministka, socjalistka, senator w latach 1925-1935, pos\u0142anka w latach 1947-1952. Przynale\u017ca\u0142a do PPS, a od 1948 r. do PZPR.<\/p>\n\n\n\n

20<\/a> Zob. D. K\u0142uszy\u0144ska, Nieprzejednani<\/em>, GK 1932, nr 12.<\/p>\n\n\n\n

21<\/a> Zob. J. Budzi\u0144ska-Tylicka, Coraz bardziej szerzy si\u0119 w Polsce sprawa \u015bwiadomego macierzy\u0144stwa<\/em>, GK 1935, nr 1-2.<\/p>\n\n\n\n

22<\/a> Zob. J. Budzi\u0144ska-Tylicka, \u015awiadome macierzy\u0144stwo<\/em>, dz. cyt., s. 40.<\/p>\n\n\n\n

23<\/a> Zob. J. Budzi\u0144ska-Tylicka, Rodzina robotnicza\u2026<\/em>, dz. cyt.<\/p>\n\n\n\n

24<\/a> Zob. J. Budzi\u0144ska-Tylicka, Jeszcze o ma\u0142\u017ce\u0144stwie\u2026<\/em>, dz. cyt.<\/p>\n\n\n\n

25<\/a> Cyt. za A. Szyma\u0144ski, Spo\u0142eczne znaczenie\u2026<\/em>, dz. cyt., s. 84.<\/p>\n\n\n\n

26<\/a> Tam\u017ce, s. 23.<\/p>\n

Views: 27<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po zako\u0144czeniu I wojny \u015bwiatowej \u015brodowiska socjalistyczne, lewicowe za wszelk\u0105 cen\u0119 stara\u0142y si\u0119 wprowadzi\u0107 rozwody w ca\u0142ej Polsce. Podejmowa\u0142y w tym celu bardzo r\u00f3\u017cne akcje. Na \u0142amach prasy socjalistycznej pojawia\u0142y si\u0119 artyku\u0142y ukazuj\u0105ce trud \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144skiego, kt\u00f3re si\u0119 skonfliktowa\u0142o z bardzo r\u00f3\u017cnych przyczyn1. Na II Zje\u017adzie Kobiet PPS w Krakowie, w dniach 4-7 stycznia 1921 … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201ePropaganda socjalistyczna niszcz\u0105ca ma\u0142\u017ce\u0144stwo w Polsce\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4367,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-533","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/533","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=533"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/533\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4368,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/533\/revisions\/4368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=533"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}