{"id":657,"date":"2022-11-07T14:32:11","date_gmt":"2022-11-07T14:32:11","guid":{"rendered":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/?page_id=657"},"modified":"2023-05-07T08:47:59","modified_gmt":"2023-05-07T08:47:59","slug":"antykoncepcja-w-polsce","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/antykoncepcja-w-polsce\/","title":{"rendered":"<strong>Antykoncepcja w Polsce<\/strong>"},"content":{"rendered":"\n<p>Przypomnijmy, pod koniec XIX i na pocz\u0105tku XX w. na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym w Polsce przypada\u0142o prawie sze\u015bcioro dzieci<a id=\"sdfootnote1anc\" href=\"#sdfootnote1sym\"><sup>1<\/sup><\/a>. W Europie wyprzedza\u0142a nas tylko Rosja. Taki stan utrzymywa\u0142 si\u0119 do 1932 r. Niestety, dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015brodowisk feministycznych, lewicowych i socjalistycznych, propagowanie \u015brodk\u00f3w niszcz\u0105cych p\u0142odno\u015b\u0107 z ka\u017cdym dziesi\u0119cioleciem po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci pomniejsza\u0142a wska\u017aniki dzietno\u015bci na kobiet\u0119. W ci\u0105gu ostatnich stu lat mo\u017cemy wskaza\u0107 kilka etap\u00f3w rewolucji seksualnej, kt\u00f3ra zniszczy\u0142a nasz\u0105 demografi\u0119. Doprowadzi\u0142a do samozag\u0142ady cywilizacyjnej narodu, kt\u00f3ry ma ponad 1056-letni\u0105 histori\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszy etap przypada\u0142 na lata 1890-1932, by\u0142 to okres p\u0142odno\u015bci mocarstwowej. Media, prasa, organizacje feministyczne i socjalistyczne propagowa\u0142y regulacje urodze\u0144 czy \u201e\u015bwiadome macierzy\u0144stwo\u201d. co spowodowa\u0142o powolne, ale bardzo skuteczne pomniejszenie wsp\u00f3\u0142czynnika dzietno\u015bci. Na prze\u0142omie XIX i XX w. wynosi\u0142 44 dzieci na tysi\u0105c mieszka\u0144c\u00f3w, a w 1931 r. spad\u0142 do 30. W ci\u0105gu trzydziestu lat pomniejszy\u0142 si\u0119 o 14 punkt\u00f3w. Dzia\u0142ania wojenne w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej pomniejszy\u0142y liczb\u0119 ludno\u015bci w Polsce o blisko 4 mln. Nie zachwia\u0142y tak drastycznie dzietno\u015bci\u0105 rodzin polskich jak szerzone idee regulacji urodze\u0144 poprzez \u015brodki antykoncepcyjne<a href=\"#sdfootnote2sym\" id=\"sdfootnote2anc\"><sup>2<\/sup><\/a>. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 grup depopulacyjnych przynosi\u0142a tragiczne skutki w spo\u0142ecze\u0144stwie polskim w zakresie demografii.<\/p>\n\n\n\n<p>Propaganda depopulacyjna spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego dokonywa\u0142a si\u0119 na \u0142amach prasy kobiecej czy socjalistycznej, m.in. \u201eG\u0142osu Kobiet\u201d, \u201eRobotnika\u201d, \u201eWidomo\u015bci Literackich\u201d czy dodatku \u201e\u017bycia \u015awiadomego\u201d<a href=\"#sdfootnote3sym\" id=\"sdfootnote3anc\"><sup>3<\/sup><\/a> lub poprzez publikacje ksi\u0105\u017ckowe o du\u017cych nak\u0142adach, wydawanych przez organizacje feministyczne i socjalistyczne<a href=\"#sdfootnote4sym\" id=\"sdfootnote4anc\"><sup>4<\/sup><\/a>. K\u0142uszy\u0144ski w 1932 r. pisa\u0142: \u201e[\u2026] w przekonaniu o s\u0142uszno\u015bci idei regulacji urodze\u0144 wyst\u0105pi\u0142em jeszcze w roku 1929 w \u00bbRobotniku\u00ab z ca\u0142ym szeregiem artyku\u0142\u00f3w p.t. \u00bbZnaczenie regulacji urodze\u0144\u00ab, wskazuj\u0105c nie tylko na konieczno\u015b\u0107 u\u015bwiadamiania mas ludowych, w og\u00f3le \u015bwiata pracy umys\u0142owej i fizycznej, o niezb\u0119dno\u015bci stosowania \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych, aby przeciwdzia\u0142a\u0107 nadmiernej rozrodczo\u015bci, lecz i na konieczno\u015b\u0107 dostarczania tych \u015brodk\u00f3w zapobiegawczych w publicznych poradniach. [\u2026] Propaganda, po raz pierwszy rozpocz\u0119ta przeze mnie w Polsce, nie pozosta\u0142a bez echa, gdy\u017c Sekcja regulacji urodze\u0144 Robotniczego Towarzystwa S\u0142u\u017cby Spo\u0142ecznej otworzy\u0142a w Warszawie pierwsz\u0105 poradni\u0119 regulacji urodze\u0144, nazwan\u0105 poradni\u0105 \u00bb\u015bwiadomego macierzy\u0144stwa\u00ab\u201d<a href=\"#sdfootnote5sym\" id=\"sdfootnote5anc\"><sup>5<\/sup><\/a>. W upowszechnianiu \u015brodk\u00f3w niszcz\u0105cych p\u0142odno\u015b\u0107 bra\u0142o udzia\u0142 wielu literat\u00f3w<a href=\"#sdfootnote6sym\" id=\"sdfootnote6anc\"><sup>6<\/sup><\/a> i lekarzy<a href=\"#sdfootnote7sym\" id=\"sdfootnote7anc\"><sup>7<\/sup><\/a>. Dla swych cel\u00f3w dzia\u0142acze \u201e\u015bwiadomego macierzy\u0144stwa\u201d przywo\u0142ywali szereg argument\u00f3w za zmniejszeniem liczby dzieci w rodzinach<a href=\"#sdfootnote8sym\" id=\"sdfootnote8anc\"><sup>8<\/sup><\/a>. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 depopulacyjna mia\u0142a daleko id\u0105ce konsekwencje w wymiarze gospodarczym, kulturalnym i zdrowotnym ludno\u015bci polskiej.<\/p>\n\n\n\n<p>Idee depopulacyjne bra\u0142y szerzy\u0142y tak\u017ce wiejskie organizacje \u201eSiew\u201d i \u201eWici\u201d, skupiaj\u0105ce w swych szeregach dziesi\u0105tki tysi\u0119cy m\u0142odych dynamicznych i maj\u0105cych szlachetne idee Polak\u00f3w<a href=\"#sdfootnote9sym\" id=\"sdfootnote9anc\"><sup>9<\/sup><\/a>. Jednak propaganda idei ograniczania dzieci w rodzinach by\u0142a tak silna i sugestywna, \u017ce wielu przyj\u0119\u0142o j\u0105 jako obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 w ma\u0142\u017ce\u0144stwie<a href=\"#sdfootnote10sym\" id=\"sdfootnote10anc\"><sup>10<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Drugi etap depopulacji spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego obejmowa\u0142 lata 1932-1965. Regulacja urodze\u0144 poprzez \u201e\u015bwiadome macierzy\u0144stwo\u201d z ka\u017cdym rokiem przybiera\u0142a na sile. W dalszym ci\u0105gu idee depopulacyjne szerzono w prasie socjalistycznej i liberalnej. Po II wojnie \u015bwiatowej propagowa\u0142o \u015brodki antykoncepcyjne Towarzystwo \u015awiadomego Macierzy\u0144stwa. Przyczyni\u0142o si\u0119 to do zmniejszenia wsp\u00f3\u0142czynnika dzietno\u015bci z 29 na 1000 mieszka\u0144c\u00f3w w 1932 r., do 17,3 w 1965 r.<\/p>\n\n\n\n<p>Trzeci etap rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 w 1966 r. Do sprzeda\u017cy w Polsce wprowadzono pigu\u0142ki antykoncepcyjne. Po raz pierwszy w aptekach ameryka\u0144skich pojawi\u0142y si\u0119 18 sierpnia 1960 r.<a href=\"#sdfootnote11sym\" id=\"sdfootnote11anc\"><sup>11<\/sup><\/a>. To zapocz\u0105tkowa\u0142o rewolucj\u0119 w wymiarze konfesyjnym, spo\u0142ecznym i antropologicznym. Jednym z pierwszych skutk\u00f3w, i to bardzo mocno zauwa\u017calnych, by\u0142 wzrost liczby rozwod\u00f3w. W Polsce, w zestawieniu dekady do dekady, liczba rozwod\u00f3w po wprowadzeniu pigu\u0142ki antykoncepcyjnej wzros\u0142a prawie o 100%, nast\u0105pi\u0142 gwa\u0142towny rozpad ma\u0142\u017ce\u0144stw. Pigu\u0142ka niszczy\u0142a relacje ma\u0142\u017ce\u0144skie, ka\u017cda ze stron w ma\u0142\u017ce\u0144stwie sta\u0142a si\u0119 niezale\u017cna w po\u017cyciu seksualnym. Przesta\u0142y dzia\u0142a\u0107 jakiekolwiek ograniczenia w wymiarze duchowym i moralnym<a href=\"#sdfootnote12sym\" id=\"sdfootnote12anc\"><sup>12<\/sup><\/a>. S\u0142usznie ks. prof. Robert Skrzypczak stwierdza, \u017ce: \u201e[\u2026] antykoncepcja, cho\u0107 dotyczy sfery seksualnej, jest uderzeniem nie w sz\u00f3ste \u2013 jak by si\u0119 zdawa\u0142o \u2013 ale w pierwsze przykazanie, na co wytrwale zwraca\u0142 uwag\u0119 Jan Pawe\u0142 II. [\u2026] Wi\u0119cej pigu\u0142ek, mniej Boga\u201d<a href=\"#sdfootnote13sym\" id=\"sdfootnote13anc\"><sup>13<\/sup><\/a>. A id\u0105c dalej mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce \u201e\u015bmier\u0107 Boga\u201d, jak\u0105 okrzykn\u0119li filozofowie w XIX w., w XX i XXI w. sta\u0142a si\u0119 mottem \u017cyciowym wielu ludzi, i ostatecznie sta\u0142a si\u0119 \u015bmierci\u0105 cz\u0142owieka. Rodzaj ludzki ginie.<\/p>\n\n\n\n<p>Wprowadzenie pigu\u0142ki antykoncepcyjnej rozpocz\u0119\u0142o rewolucj\u0119 seksualn\u0105 na niespotykan\u0105 dot\u0105d skal\u0119 <a href=\"#sdfootnote14sym\" id=\"sdfootnote14anc\"><sup>14<\/sup><\/a>. W spo\u0142ecze\u0144stwie wytworzy\u0142a si\u0119 mentalno\u015b\u0107 antykoncepcyjna polegaj\u0105ca na nowych \u201eobietnicach\u201d, kt\u00f3re mia\u0142y przed ludzko\u015bci\u0105 otworzy\u0107 nowe mo\u017cliwo\u015bci. Jedn\u0105 z nich by\u0142o intensywne wzmo\u017cenie dozna\u0144 seksualnych, kt\u00f3re zwalnia\u0142o kobiet\u0119 z konieczno\u015bci przyjmowania potomstwa. Zacz\u0119to wi\u0119cej uwagi i czasu po\u015bwi\u0119ca\u0107 dziecku ju\u017c posiadanemu, by lepiej go wykszta\u0142ci\u0107, lepiej przygotowa\u0107 do przysz\u0142ego \u017cycia. Podnie\u015b\u0107 jego \u201ejako\u015b\u0107\u201d. Pigu\u0142ka antykoncepcyjna mia\u0142a zapobiega\u0107 przyj\u0119ciu nowego potomstwa, czy te\u017c wyeliminowa\u0107 zabijanie dzieci nienarodzonych. Wytworzy\u0142a mentalno\u015b\u0107 kobiety, kt\u00f3ra mia\u0142a si\u0119 realizowa\u0107 w inny spos\u00f3b ni\u017c macierzy\u0144stwo, m.in. poprzez podnoszenie swych kwalifikacji zawodowych, ci\u0105g\u0142\u0105 prac\u0119 zawodow\u0105, podejmowanie coraz to nowych zada\u0144 w spo\u0142ecze\u0144stwie czy dor\u00f3wnywaniu m\u0119\u017cczyznom w r\u00f3\u017cnego rodzaju profesjach, np. wojskowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Poni\u017cy wykres prezentuje spadek wska\u017anik\u00f3w dzietno\u015bci w Polsce w latach 1800-2020.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"750\" src=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Polska-wskazniki-dzietnosci.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3579\" srcset=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Polska-wskazniki-dzietnosci.png 1000w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Polska-wskazniki-dzietnosci-300x225.png 300w, https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Polska-wskazniki-dzietnosci-768x576.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 767px) 89vw, (max-width: 1000px) 54vw, (max-width: 1071px) 543px, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W latach 1895-2017 wska\u017anik dzietno\u015bci w Polsce mala\u0142 z ka\u017cd\u0105 dekad\u0105. W ci\u0105gu stu dwudziestu lat spad\u0142 ponadczterokrotnie, z 5,95 w 1895 r. do 1,46 w 2017 r. Macierzy\u0144stwo i dar potomstwa zosta\u0142y wyrugowane przez cywilizacj\u0119 \u015bmierci. Od kilku dekad mamy p\u0142odno\u015b\u0107 grabarsk\u0105, kt\u00f3ra prowadzi nar\u00f3d do wymarcia.<\/p>\n\n\n\n<p>Na prze\u0142omie XIX i XX w. wska\u017anik waha\u0142 si\u0119 w przedziale 5,95-5,09. By\u0142 to czas p\u0142odno\u015bci mocarstwowej, rodziny by\u0142y wielodzietne, maj\u0105ce bardzo cz\u0119sto nawet kilkana\u015bcioro dzieci. Babcia od strony mojego taty<a href=\"#sdfootnote15sym\" id=\"sdfootnote15anc\"><sup>15<\/sup><\/a> pochodzi\u0142a z rodziny, gdzie by\u0142o kilkana\u015bcioro dzieci<a href=\"#sdfootnote16sym\" id=\"sdfootnote16anc\"><sup>16<\/sup><\/a>. Z takiej te\u017c rodziny pochodzi\u0142a moja mama, w ich rodzinie by\u0142o jedena\u015bcioro dzieci<a href=\"#sdfootnote17sym\" id=\"sdfootnote17anc\"><sup>17<\/sup><\/a>. Podobna sytuacja by\u0142a w wielu polskich rodzinach. Wska\u017anik dzietno\u015bci zmala\u0142 w czasie I wojny \u015bwiatowej. Spad\u0142 poni\u017cej czterech. W latach 1919-1932 waha\u0142 si\u0119 w granicach 4,8-4,05. W 1932 r. ko\u0144czy si\u0119 p\u0142odno\u015b\u0107 mocarstwowa. Dzia\u0142ania grup feministycznych, socjalist\u00f3w liberalnych i rewolucyjnych propaguj\u0105cych kontrol\u0119 urodze\u0144 i promocj\u0119 \u201e\u015bwiadomego macierzy\u0144stwa\u201d doprowadzi\u0142o do spadku wska\u017anika dzietno\u015bci w\u015br\u00f3d Polek. Os\u0142abienie p\u0142odno\u015bci spowodowane by\u0142o tak\u017ce ci\u0105g\u0142\u0105 niepewno\u015bci\u0105 polityczn\u0105, ba\u0142aganem i destrukcj\u0105 polityczn\u0105 prowadzon\u0105 przez socjalist\u00f3w, polityk\u00f3w sanacyjnych i masoneri\u0119<a href=\"#sdfootnote18sym\" id=\"sdfootnote18anc\"><sup>18<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015arodki antykoncepcyjne, przede wszystkim prezerwatywy,<a href=\"#sdfootnote19sym\" id=\"sdfootnote19anc\"><sup>19<\/sup><\/a> a tak\u017ce otwarcie w latach trzydziestych XX w. klinik \u201e\u015bwiadomego macierzy\u0144stwa\u201d i dokonywanie aborcji doprowadzi\u0142o do spadku wska\u017anika dzietno\u015bci przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 do poziomu 3,2<a href=\"#sdfootnote20sym\" id=\"sdfootnote20anc\"><sup>20<\/sup><\/a>. Propagandzi\u015bci depopulacji narodu polskiego szczycili si\u0119 swymi osi\u0105gni\u0119ciami na \u0142amach wielu publikacji. W ksi\u0105\u017cce o propagowaniu \u015brodk\u00f3w zapobiegania ci\u0105\u017cy czytamy: \u201e[\u2026] we wszystkich krajach ruch w kierunku pomocy i propagandy tzw. \u015bwiadomego macierzy\u0144stwa zatacza coraz szersze kr\u0119gi. Spotka\u0142 si\u0119 on z wyra\u017an\u0105 pomoc\u0105 nie tylko bezpo\u015brednio zainteresowanych os\u00f3b, ale i z pomoc\u0105 materialn\u0105 samorz\u0105d\u00f3w oraz instytucji pa\u0144stwowych i spo\u0142ecznych. Powstaj\u0105 poradnie zapobiegawcze niepo\u017c\u0105danemu macierzy\u0144stwu przy Kasach Chorych, ambulatoriach fabrycznych, o\u015brodkach zdrowia, stacjach opieki nad dzieckiem itp. Niezale\u017cnie prowadzi si\u0119 na szerok\u0105 skal\u0119 zakrojon\u0105 propagand\u0119 \u015bwiadomego macierzy\u0144stwa w miastach, miasteczkach i po wsiach, przy czym tak w poradniach, jak r\u00f3wnie\u017c drog\u0105 \u017cywego i drukowanego s\u0142owa poucza si\u0119 o nieszkodliwych i skutecznych \u015brodkach ochronnych, pozwalaj\u0105cych kobiecie regulowa\u0107 i ogranicza\u0107 swoje potomstwo\u201d<a href=\"#sdfootnote21sym\" id=\"sdfootnote21anc\"><sup>21<\/sup><\/a>. W opinii propagandzist\u00f3w dzia\u0142alno\u015b\u0107 ograniczaj\u0105ca dzieci w ma\u0142\u017ce\u0144stwach mia\u0142a przynie\u015b\u0107 nieocenione korzy\u015bci narodowi polskiemu pod wzgl\u0119dem kulturowym, zdrowotnym, moralnym i spo\u0142ecznym. Dzi\u015b wiemy, jakie \u201ekorzy\u015bci\u201d nar\u00f3d polski osi\u0105gn\u0105\u0142 pod wzgl\u0119dem kulturowym, zdrowotnym, moralnym i spo\u0142ecznym. Dokona\u0142a si\u0119 olbrzymia depopulacja, zapa\u015b\u0107 moralna, duchowa, religijna i kulturowa.<\/p>\n\n\n\n<p>Wprowadzenie do sprzeda\u017cy pigu\u0142ek antykoncepcyjnych doprowadzi\u0142o do kolejnego obni\u017cenia si\u0119 wska\u017anika dzietno\u015bci. Od 1960 r. spad\u0142 on poni\u017cej trzech punkt\u00f3w, a od 1992 r. \u2013 poni\u017cej dw\u00f3ch. W 2014 r. w Polsce antykoncepcja stosowana by\u0142a przez 62,3% kobiet w wieku rozrodczym<a href=\"#sdfootnote22sym\" id=\"sdfootnote22anc\"><sup>22<\/sup><\/a>. W 2019 r. Polacy na \u015brodki antykoncepcyjne wydali oko\u0142o 3 mld z\u0142, co stanowi\u0142o 10% wydatk\u00f3w na leki<a href=\"#sdfootnote23sym\" id=\"sdfootnote23anc\"><sup>23<\/sup><\/a>, na wyroby tytoniowe oko\u0142o 30 mld<a href=\"#sdfootnote24sym\" id=\"sdfootnote24anc\"><sup>24<\/sup><\/a>, a na alkohol 36,6 mld<a href=\"#sdfootnote25sym\" id=\"sdfootnote25anc\"><sup>25<\/sup><\/a>. \u0141\u0105cznie \u2013 69,6 mld z\u0142, co stanowi\u0142o 17,4% wydatk\u00f3w bud\u017cetowych pa\u0144stwa polskiego w 2019 r.<a href=\"#sdfootnote26sym\" id=\"sdfootnote26anc\"><sup>26<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Postawmy pytanie: czy jest mo\u017cliwe, by dokona\u0107 oblicze\u0144, ile dzieci Polska straci\u0142a przez \u015brodki antykoncepcyjne przez ostatnie 110 lat? Postarajmy si\u0119 to przeanalizowa\u0107. Przy dzia\u0142aniach wojennych z I i II wojny \u015bwiatowej mo\u017cemy poda\u0107 do\u015b\u0107 dok\u0142adne liczby, \u0142\u0105cznie dwie wojny pomniejszy\u0142y nasz\u0105 populacj\u0119 o blisko 15 mln, aborcja zabra\u0142a nam oko\u0142o 33,5 mln<a href=\"#sdfootnote27sym\" id=\"sdfootnote27anc\"><sup>27<\/sup><\/a>, emigracja polityczna z lat osiemdziesi\u0105tych XX w. uszczupli\u0142a nasz\u0105 populacj\u0119 o mniej wi\u0119cej 1,5 mln, za\u015b emigracja zarobkowa po wej\u015bciu do Unii Europejskiej o prawie 2 mln<a href=\"#sdfootnote28sym\" id=\"sdfootnote28anc\"><sup>28<\/sup><\/a>. \u0141\u0105cznie w wyniku turbulencji dziejowych uby\u0142o nas oko\u0142o 52 mln. Gdyby\u015bmy zachowali dynamizm demograficzny z prze\u0142omu XIX i XX w., dzi\u015b mogliby\u015bmy por\u00f3wnywa\u0107 si\u0119 pod wzgl\u0119dem liczby mieszka\u0144c\u00f3w z Nigeri\u0105 czy Pakistanem, w 2020 r. Nigeria liczy\u0142a 207,2 mln<a href=\"#sdfootnote29sym\" id=\"sdfootnote29anc\"><sup>29<\/sup><\/a>, a Pakistan 208,1 mln os\u00f3b<a href=\"#sdfootnote30sym\" id=\"sdfootnote30anc\"><sup>30<\/sup><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Oba kraje mimo wielu trudno\u015bci nie by\u0142y tak mocno nara\u017cone przez d\u0142ugie lata na dzia\u0142ania ideolog\u00f3w depopulacyjnych jak Polska. Dlatego te\u017c przez d\u0142ugi czas dynamizm demograficzny przebiega\u0142 w nich w spos\u00f3b zgodny z prawem naturalnym. Selekcja nowo narodzonych dzieci dokonywa\u0142a si\u0119 w spos\u00f3b naturalny, chore i s\u0142abe dzieci do\u015b\u0107 szybko odchodzi\u0142y z tego \u015bwiata. Nikt nie podnosi\u0142 na nie r\u0119ki, ani w \u0142onie matki, ani przed pocz\u0119ciem. W rodzinach ros\u0142y dzieci zdrowe, silne w wymiarze biologicznym i duchowym. W sztafecie dziejowej swego narodu podejmowa\u0142y wyzwania, zak\u0142adaj\u0105c stabilne rodziny, przyjmuj\u0105c kolejne pokolenia dzieci. Proces populacyjny nie by\u0142 niczym zak\u0142\u00f3cany. A nawet je\u015bli pojawi\u0142y si\u0119 choroby, wojna czy zarazy, to dana spo\u0142eczno\u015b\u0107 potrafi\u0142a w spos\u00f3b naturalny odbudowa\u0107 sw\u0105 populacj\u0119 w do\u015b\u0107 kr\u00f3tkim czasie. Tak by\u0142o m.in. w Polsce po I wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak ju\u017c wcze\u015bniej by\u0142o wspomniane, w 1910 r. mieli\u015bmy bardzo podobn\u0105 liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w jak Nigeria i Pakistan, nieco ponad 28 mln. W ci\u0105gu 110 lat w wyniku r\u00f3\u017cnych sytuacji dziejowych, niezawinionych i zawinionych, stracili\u015bmy 52 mln, \u0142\u0105cznie z dzisiejszymi mieszka\u0144cami by\u0142oby nas oko\u0142o 90,5 mln. Ale dynamizm demograficzny zosta\u0142 zahamowany przede wszystkim przez \u015brodki antykoncepcyjne<a href=\"#sdfootnote31sym\" id=\"sdfootnote31anc\"><sup>31<\/sup><\/a>. Mog\u0142oby nas by\u0107 w 2020 r. oko\u0142o 208 mln. Wszyscy mieliby gdzie mieszka\u0107 i nikt nie chodzi\u0142by g\u0142odny.<\/p>\n\n\n\n<p>Dla przyk\u0142adu, w Egipcie na 50 tys. km<sup>2<\/sup> mieszka ponad 100 mln os\u00f3b, pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 obszaru jest niezamieszkana z powodu pusty\u0144. Og\u00f3lna powierzchnia wynosi 1,01 mln km<sup>2<\/sup>. Na jednym km<sup>2<\/sup>, z obszaru zamieszka\u0142ego, mieszka oko\u0142o 2 tys. os\u00f3b<a href=\"#sdfootnote32sym\" id=\"sdfootnote32anc\"><sup>32<\/sup><\/a>. W Japonii na powierzchni oko\u0142o 50 tys. km<sup>2<\/sup> mieszka ponad 125 mln os\u00f3b. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obszaru pokrywaj\u0105 g\u00f3ry, wulkany czy nieu\u017cytki<a href=\"#sdfootnote33sym\" id=\"sdfootnote33anc\"><sup>33<\/sup><\/a>. Jest czwart\u0105 pot\u0119g\u0105 ekonomiczn\u0105 na \u015bwiecie. Na jednym km<sup>2<\/sup>, z obszaru zamieszka\u0142ego, \u017cyje ponad 2,5 tys. os\u00f3b. W Polsce do wykorzystania pod zamieszkanie i rolnictwo mamy ponad 260 tys. km<sup>2<\/sup>. Pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanow\u0105 g\u00f3ry, lasy, jeziora i inne tereny<a href=\"#sdfootnote34sym\" id=\"sdfootnote34anc\"><sup>34<\/sup><\/a>. A zatem, gdyby by\u0142o nas 208 mln, na jeden km<sup>2<\/sup> przypada\u0142oby tylko 800 os\u00f3b. Mamy wi\u0119c jeszcze du\u017ce rezerwy w por\u00f3wnaniu do Japonii czy Egiptu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ilu by\u0142oby geniuszy, wynalazc\u00f3w, konstruktor\u00f3w? Byliby\u015bmy pot\u0119g\u0105 gospodarcz\u0105, polityczn\u0105 z ogromnym potencja\u0142em m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy by rozwijali kraj. A tak mamy du\u017cy procent dziadk\u00f3w i bab\u0107 w pustych domach i blokach. Wielce prawdopodobne dane m\u00f3wi\u0105 nam, \u017ce w wyniku antykoncepcji stracili\u015bmy w ci\u0105gu 110 lat oko\u0142o 117,5 mln Polak\u00f3w. Nale\u017cy od tej liczby odj\u0105\u0107 oko\u0142o 4 mln dzieci, kt\u00f3re straci\u0142y \u017cycie w inny spos\u00f3b, m.in. poprzez poronienie czy zdarzenia losowe, kt\u00f3re nie pozwoli\u0142y im ujrze\u0107 \u015bwiat\u0142a dziennego. A zatem, z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce antykoncepcja pozbawi\u0142a nas oko\u0142o 113,5 mln Polak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Aborcja, propaganda niszcz\u0105ca p\u0142odno\u015b\u0107, deprawacja m\u0142odego pokolenia w latach 1990-2020 doprowadzi\u0142a do dramatu populacyjnego w Polsce. Rodziny s\u0105 rozbite, co czwarte dziecko rodzi si\u0119 poza ma\u0142\u017ce\u0144stwem, zwi\u0119ksza si\u0119 liczba samob\u00f3jstw, ro\u015bnie liczba os\u00f3b chorych psychicznie<a id=\"sdfootnote35anc\" href=\"#sdfootnote35sym\"><sup>35<\/sup><\/a>, ma\u0142\u017ce\u0144stwa w ogromnej liczbie maj\u0105 po jednym, a najwy\u017cej dw\u00f3jce dzieci. Dla wielu ma\u0142\u017conk\u00f3w dziecko jest obci\u0105\u017ceniem w realizacji plan\u00f3w \u017cyciowych.<\/p>\n\n\n\n<p><em>ks. K. Bielawny<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Przypisy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote1anc\" id=\"sdfootnote1sym\">1<\/a> Takie wska\u017aniki dzietno\u015bci w 2020 r. ma Tanzania, Uganda, Nigeria czy Burkina Faso.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote2anc\" id=\"sdfootnote2sym\">2<\/a> Zob. <em>\u015awiadome macierzy\u0144stwo i \u015brodki zapobiegania ci\u0105\u017cy<\/em>, Grodzisk Mazowiecki 1935, s. 21-22.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote3anc\" id=\"sdfootnote3sym\">3<\/a> Zob. J. Krajewska, Sp\u00f3r \u201eWidomo\u015bci Literackich\u201d i \u201eRobotnika\u201d o \u201e\u017bycie \u015awiadome\u201d, Warszawa 2013.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote4anc\" id=\"sdfootnote4sym\">4<\/a> Zob. J. Budzy\u0144ska-Tylicka, <em>\u015awiadome macierzy\u0144stwo<\/em>, dz. cyt.; zob. T. Boy-\u017bele\u0144ski, <em>Jak sko\u0144czy\u0107 z piek\u0142em\u2026<\/em>, dz. cyt.; zob. T.D., <em>\u015awiadome macierzy\u0144stwo\u2026 <\/em>dz. cyt.; zob. H. K\u0142uszy\u0144ski, <em>Regulacja urodze\u0144, <\/em>dz. cyt. Publikacja wydana nak\u0142adem Ksi\u0119garni Robotniczej.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote5anc\" id=\"sdfootnote5sym\">5<\/a> H. K\u0142uszy\u0144ski, <em>Regulacja urodze\u0144\u2026<\/em>, dz. cyt., s. 4.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote6anc\" id=\"sdfootnote6sym\">6<\/a> Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych postaci lansuj\u0105cych \u201e\u015bwiadome macierzy\u0144stwo\u201d, antykoncepcj\u0119 i edukacj\u0119 seksualn\u0105 by\u0142a Irena Krzywicka, z domu Goldberg, pochodz\u0105ca z rodziny \u017cydowskiej. Przyja\u017ani\u0142a si\u0119 z T. Boyem-\u017bele\u0144skim, Antonim S\u0142onimskim, Ann\u0105 i Jaros\u0142awem Iwaszkiewiczami, Mari\u0105 Pawlikowsk\u0105-Jasnorzewsk\u0105. Irena Krzywicka publikowa\u0142a na \u0142amach \u201eWiadomo\u015bci Literackich\u201d. Przyja\u017ani\u0142a si\u0119 z grup\u0105 literack\u0105 Skamander, skupiaj\u0105c\u0105 w swych szeregach przede wszystkim \u017byd\u00f3w. Zob. J.R. Kowalczyk, <em>Irena Krzywicka<\/em>, <a href=\"https:\/\/culture.pl\/pl\/tworca\/irena-krzywicka\">https:\/\/culture.pl\/pl\/tworca\/irena-krzywicka<\/a>, dost\u0119p: 20.08.2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote7anc\" id=\"sdfootnote7sym\">7<\/a> Dzia\u0142alno\u015b\u0107 t\u0119 wspiera\u0142 m.in. T. Boy-\u017bele\u0144ski. W propagowanie tych idei zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce Zwi\u0105zek Lekarzy Kas Chorych w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote8anc\" id=\"sdfootnote8sym\">8<\/a> Zob. H. K\u0142uszy\u0144ski, <em>Regulacja urodze\u0144\u2026<\/em>, dz. cyt., s. 6.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote9anc\" id=\"sdfootnote9sym\">9<\/a> Zob. W. Majda\u0144ski, <em>Ko\u0142yski\u2026<\/em>, dz. cyt., s. 139.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote10anc\" id=\"sdfootnote10sym\">10<\/a> Zob. <em>Ko\u0142a m\u0142odzie\u017cy wiejskiej<\/em>, RN 1936, nr 7, s. 207; zob. <em>Jeszcze o ko\u0142ach m\u0142odzie\u017cy wiejskiej<\/em>, RN 1936, nr 10, s. 300-301.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> <a href=\"#sdfootnote11anc\" id=\"sdfootnote11sym\">11<\/a><sup> <\/sup>Zob. R. Bosen, <em>Chwalona i przeklinana. 60 lat tabletki antykoncepcyjnej<\/em>, https:\/\/www.dw.com\/pl\/chwalona-i-przeklinana-60-lat-tabletki-antykoncepcyjnej\/a-54611400, dost\u0119p: 28.08.2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote12anc\" id=\"sdfootnote12sym\">12<\/a><sup> <\/sup>Proroczy g\u0142os<sup> <\/sup>papie\u017ca<sup> <\/sup>Paw\u0142a VI w encyklice \u201eHumanae vitae\u201d z 1968 r.: \u201eUczciwi ludzie mog\u0105 nabra\u0107 jeszcze mocniejszego przekonania o tym, jak bardzo uzasadniona jest nauka, kt\u00f3r\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 w tej dziedzinie g\u0142osi, je\u015bli zwr\u00f3c\u0105 uwag\u0119 na nast\u0119pstwa, do jakich prowadzi przyj\u0119cie \u015brodk\u00f3w i metod sztucznego ograniczania urodze\u0144. Niech uprzytomni\u0105 sobie przede wszystkim, jak bardzo tego rodzaju post\u0119powanie otwiera szerok\u0105 i \u0142atw\u0105 drog\u0119 zar\u00f3wno niewierno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej, jak i og\u00f3lnemu upadkowi obyczaj\u00f3w. Nie trzeba te\u017c d\u0142ugiego do\u015bwiadczenia, by zda\u0107 sobie spraw\u0119 ze s\u0142abo\u015bci ludzkiej i zrozumie\u0107, \u017ce ludzi \u2013 zw\u0142aszcza m\u0142odych, tak bardzo podatnych na wp\u0142ywy nami\u0119tno\u015bci \u2013 potrzeba raczej pobudza\u0107 do zachowania prawa moralnego, a przeto wprost niegodziwo\u015bci\u0105 jest u\u0142atwia\u0107 im samo naruszanie tego prawa. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c obawia\u0107 si\u0119 i tego, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani, przyzwyczaiwszy si\u0119 do stosowania praktyk antykoncepcyjnych, zatrac\u0105 szacunek dla kobiet i lekcewa\u017c\u0105c ich psychofizyczn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119, sprowadz\u0105 je do roli narz\u0119dzia, s\u0142u\u017c\u0105cego zaspokajaniu swojej egoistycznej \u017c\u0105dzy, a w konsekwencji przestan\u0105 je uwa\u017ca\u0107 za godne szacunku i mi\u0142o\u015bci towarzyszki \u017cycia. Trzeba wreszcie pilnie rozwa\u017cy\u0107 i to, jak bardzo niebezpieczne mo\u017cliwo\u015bci przyzna\u0142oby si\u0119 w ten spos\u00f3b kierownikom pa\u0144stw, nie troszcz\u0105cym si\u0119 o prawa moralne. Kt\u00f3\u017c m\u00f3g\u0142by wtedy obwini\u0107 w\u0142adz\u0119 pa\u0144stwow\u0105 o stosowanie w skali ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa takich rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re przyznano by ma\u0142\u017conkom jako godziwe w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w poszczeg\u00f3lnych rodzinach? Kt\u00f3\u017c zabroni\u0142by rz\u0105dcom pa\u0144stw propagowa\u0107 metody antykoncepcyjne, je\u015bli uznaliby je za skuteczniejsze, co wi\u0119cej, nawet nakazywa\u0107 ich stosowanie cz\u0142onkom spo\u0142ecze\u0144stwa, ilekro\u0107 uwa\u017caliby to za konieczne? W ten spos\u00f3b dosz\u0142oby do tego, \u017ce ludzie pragn\u0105cy unikn\u0105\u0107 trudno\u015bci zwi\u0105zanych z przestrzeganiem prawa Bo\u017cego w \u017cyciu indywidualnym, rodzinnym czy spo\u0142ecznym pozwoli\u0142oby w\u0142adzy pa\u0144stwowej ingerowa\u0107 w najbardziej osobiste i intymne sprawy ma\u0142\u017conk\u00f3w. Je\u017celi wi\u0119c obowi\u0105zku przekazywania \u017cycia nie chce si\u0119 pozostawi\u0107 samowoli ludzkiej, trzeba koniecznie uzna\u0107 pewne nieprzekraczalne granice w\u0142adzy cz\u0142owieka nad w\u0142asnym cia\u0142em i jego naturalnymi funkcjami, granice, kt\u00f3rych nikt nie ma prawa przekracza\u0107: ani osoba prywatna, ani w\u0142adza publiczna. Granice te zosta\u0142y ustanowione w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na szacunek nale\u017cny ludzkiemu cia\u0142u oraz jego naturalnym funkcjom, stosownie do zasad wy\u017cej przypomnianych i zgodnie z nale\u017cytym rozumieniem tzw. zasady ca\u0142o\u015bciowo\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote13anc\" id=\"sdfootnote13sym\">13<\/a> Zob. M. Owczarek, <em>Ks. Skrzypczak: antykoncepcja, czyli pigu\u0142ka antyreligijna<\/em>, \u201eRzeczpospolita. Plus Minus\u201d 2017, nr 42.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote14anc\" id=\"sdfootnote14sym\">14<\/a> Zob. M. Prusak, <em>Bioetyka dla farmaceuty<\/em>, Pelplin 2018, s. 31-65; G. Rybak, A. Dziubak, <em>Zanim zastosujesz antykoncepcj\u0119, porozmawiajmy<\/em>, Warszawa 2020, s. 10-15.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote15anc\" id=\"sdfootnote15sym\">15<\/a> Zygmunt Bielawny urodzi\u0142 si\u0119 w Gdyni w 1935 r. Zmar\u0142 w 2010 r., pochowany jest w grobowcu rodzinnym na cmentarzu parafialnym w Pieckach.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote16anc\" id=\"sdfootnote16sym\">16<\/a> Babcia Emilka, z domu Wi\u015bniewska, urodzi\u0142a si\u0119 w 1900 r. w Szlachcinie w woj. wielkopolskim. Babcia Emilka by\u0142a najm\u0142odszym dzieckiem spo\u015br\u00f3d dwana\u015bciorga rodze\u0144stwa. Z tej grupy troje zmar\u0142o w wieku dzieci\u0119cym.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote17anc\" id=\"sdfootnote17sym\">17<\/a> Moja mama Jadwiga, z domu Zaniewska, ur. si\u0119 w 1937 r. w Nasiadkach, pow. Ostro\u0142\u0119ka. II wojna \u015bwiatowa spowodowa\u0142a zmian\u0119 miejsca zamieszkania. Od listopada 1945 r. zamieszka\u0142a na Mazurach, w D\u0142u\u017ccu w pow. mr\u0105gowskim. Moja babcia Marysia w latach 1927-1950 urodzi\u0142a jedena\u015bcioro dzieci: Jerzyka (ur. 1927 r.), Olesi\u0119 (1930), J\u00f3zefa (1934), Stanis\u0142awa (1935), Wac\u0142awa (1936), Jadwig\u0119 (1937), Teres\u0119 I (1939), Czes\u0142aw\u0119 (1942), Boles\u0142awa (1943), Zofi\u0119 (1946) i Teres\u0119 II (1950). Spo\u015br\u00f3d tej grupy czworo zmar\u0142o w wieku dzieci\u0119cym, przed drugim rokiem \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote18anc\" id=\"sdfootnote18sym\">18<\/a> Zob. A. Po\u0142o\u017cy\u0144ski, <em>Marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski\u2026<\/em>, dz. cyt., s. 165-188.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote19anc\" id=\"sdfootnote19sym\">19<\/a> Zob. <em>\u015awiadome macierzy\u0144stwo i \u015brodki zapobiegania ci\u0105\u017cy<\/em>, Grodzisk Maz. 1935, s. 19-31.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> <a href=\"#sdfootnote20anc\" id=\"sdfootnote20sym\">20<\/a> Zob. <em>Demographics of Poland<\/em>, <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Poland\">https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Demographics_of_Poland<\/a>, dost\u0119p: 17.08.2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote21anc\" id=\"sdfootnote21sym\">21<\/a> Zob. <em>\u015awiadome macierzy\u0144stwo i \u015brodki zapobiegania ci\u0105\u017cy<\/em>, Grodzisk Maz. 1935, s. 10.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote22anc\" id=\"sdfootnote22sym\">22<\/a> <em>Wska\u017anik rozpowszechniania antykoncepcji<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.cia.gov\/library\/publications\/the-world-factbook\/fields\/357.html#RP\">https:\/\/www.cia.gov\/library\/publications\/the-world-factbook\/fields\/357.html#RP<\/a>, dost\u0119p: 12.06. 2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote23anc\" id=\"sdfootnote23sym\">23<\/a> Obliczenia w\u0142asne na podstawie wywiad\u00f3w z pracownikami ponad 120 aptek w Polsce. W aptekach wiejskich sprzeda\u017c \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych jest niewielka, za\u015b w aptekach sieciowych i w miastach ponad 100 tys. mieszka\u0144c\u00f3w odsetek sprzedanych \u015brodk\u00f3w antykoncepcyjnych znacznie wzrasta.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> <a href=\"#sdfootnote24anc\" id=\"sdfootnote24sym\">24<\/a> Zob. <em>Wydatki Polak\u00f3w na papierosy<\/em>, https:\/\/www.zadluzenia.com\/ile-polacy-wydaja-rocznie-na-papierosy\/, dost\u0119p: 20.11.2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> <a href=\"#sdfootnote25anc\" id=\"sdfootnote25sym\">25<\/a> Zob. <em>Rekordowe wydatki Polak\u00f3w na alkohol. Nowe dane<\/em>, https:\/\/businessinsider.com.pl\/twoje-pieniadze\/budzet-domowy\/ile-polacy-wydaja-na-alkohol-dane-nielsena-za-2019-rok\/kg3vd09, dost\u0119p: 23.11.2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> <a href=\"#sdfootnote26anc\" id=\"sdfootnote26sym\">26<\/a> Wydatki bud\u017cetu pa\u0144stwa polskiego w 2019 r. wynios\u0142y 400,5 mld z\u0142. Zob. <em>Dochody i wydatki<\/em>, https:\/\/www.gov.pl\/web\/finanse\/wykonanie-budzetu-panstwa-za-2019-r-przyjete-przez-sejm-rp, dost\u0119p: 1.07.2021 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> <a href=\"#sdfootnote27anc\" id=\"sdfootnote27sym\">27<\/a> Zob. <a href=\"https:\/\/ekai.pl\/abp-hoser-kobieta-po-aborcji-uzyska-przebaczenie\/\">H. Hoser, <em>Kobieta po aborcji uzyska przebaczenie<\/em><\/a>, rozm. przepr. A. Petrowa-Wasilewicz, <a href=\"https:\/\/ekai.pl\/abp-hoser-kobieta-po-aborcji-uzyska-przebaczenie\/\">https:\/\/ekai.pl\/abp-hoser-kobieta-po-aborcji-uzyska-przebaczenie\/<\/a>, dost\u0119p: 7.05.2020 r.; zob. S. Ku\u017ama-Markowska, <em>Mi\u0119dzynarodowe aspekty\u2026<\/em>, dz. cyt., s. 259-278; zob. W. Majda\u0144ski, <em>Pomaga\u0107 nim dziecko na \u015bwiat przyjdzie<\/em>, RN 1939, nr 2, s. 36; zob. W. Kowalski, <em>W PRL 800 tys. aborcji rocznie<\/em>. <em>Aborcja by\u0142a wtedy legalna i masowa, ale nie a\u017c tak \u2013 wyja\u015bniamy<\/em>, <a href=\"https:\/\/natemat.pl\/130773,aborcja-w-prl-byla-legalna-i-masowa-abp-hoser-widzi-w-tym-przyczyne-samobojczej-polityki\">https:\/\/natemat.pl\/130773,aborcja-w-prl-byla-legalna-i-masowa-abp-hoser-widzi-w-tym-przyczyne-samobojczej-polityki<\/a>, dost\u0119p: 7.08.2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote28anc\" id=\"sdfootnote28sym\">28<\/a> Zob. M. Pacek, <em>Emigracja polska po akcesji do UE \u2013 wyjazdy i powroty?<\/em>, \u201eStudia Europejskie\u201d 2010, t. 3, s. 37.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote29anc\" id=\"sdfootnote29sym\">29<\/a>Zob. <em>Populacja: Nigeria<\/em>, <a href=\"http:\/\/population.city\/nigeria\/\">http:\/\/population.city\/nigeria\/<\/a>, dost\u0119p: 17.02. 2022 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a><a><\/a> <a href=\"#sdfootnote30anc\" id=\"sdfootnote30sym\">30<\/a> Zob. <em>Populacja: Pakistan<\/em>, http:\/\/population.city\/pakistan\/, dost\u0119p: 20.08.2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote31anc\" id=\"sdfootnote31sym\">31<\/a> Na zahamowanie dynamizmu demograficznego wp\u0142yw mia\u0142y tak\u017ce inne czynniki, takie jak pija\u0144stwo, brak mieszka\u0144 czy pracy oraz zniszczenia wojenne. Mia\u0142y one charakter po\u015bredni. Mog\u0142y hamowa\u0107 przyj\u0119cie potomstwa w rodzinie, ewentualnie przesuwa\u0142y w czasie pocz\u0119cie si\u0119 dziecka. W drugiej po\u0142owie XIX w. ludno\u015b\u0107 polska, przede wszystkim w\u0142o\u015bcianie na wioskach, \u017cy\u0142a bardzo skromnie. Mieszka\u0142a w ma\u0142ych cha\u0142upach, utrzymuj\u0105c si\u0119 z niewielkiego area\u0142u ziemskiego, ale by\u0142a otwarta na przyj\u0119cie daru Bo\u017cego, jakim by\u0142o dziecko. Nie ograniczano liczby potomstwa, t\u0142umacz\u0105c si\u0119 brakiem odpowiedniej liczby izb, ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 czy niewielkimi zarobkami. Byli to ludzie pobo\u017cni i bogobojni, dla kt\u00f3rych Bo\u017ce przykazania by\u0142y \u015bwi\u0119te i niepodwa\u017calne.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> <a href=\"#sdfootnote32anc\" id=\"sdfootnote32sym\">32<\/a> Zob. S. Dmowski, <em>Rozmieszczenie ludno\u015bci na \u015bwiecie, <\/em><a href=\"https:\/\/www.geografia24.eu\/geo_prezentacje_rozsz_2\/382_2_ludnosc_urbanizacja\/r2_2_03a.pdf\">https:\/\/www.geografia24.eu\/geo_prezentacje_rozsz_2\/382_2_ludnosc_urbanizacja\/r2_2_03a.pdf<\/a><em>,<\/em> dost\u0119p: 8.06.2020 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote33anc\" id=\"sdfootnote33sym\">33<\/a> Zob. <em>Zagospodarowanie terenu<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.cia.gov\/the-world-factbook\/countries\/japan\/\">https:\/\/www.cia.gov\/the-world-factbook\/countries\/japan\/<\/a>, dost\u0119p: 26.03.2021 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#sdfootnote34anc\" id=\"sdfootnote34sym\">34<\/a> Zob. <em>Zagospodarowanie terenu<\/em>, <a href=\"https:\/\/www.cia.gov\/the-world-factbook\/countries\/poland\/\">https:\/\/www.cia.gov\/the-world-factbook\/countries\/poland\/<\/a>, dost\u0119p: 26.03.2021 r.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> <a href=\"#sdfootnote35anc\" id=\"sdfootnote35sym\">35<\/a> Zob. K. Ramusiewicz, <em>Mamy epidemi\u0119 depresji<\/em>. 1\/4 <em>Polak\u00f3w ma zaburzenia psychiczne<\/em>, https:\/\/portal.abczdrowie.pl\/mamy-epidemie-depresji-1-4-polakow-ma-zaburzenia-psychiczne, dost\u0119p: 18.08.2020 r.). W artykule Ramusiewicz pisze: \u201e8 milion\u00f3w obywateli naszego kraju cierpi na r\u00f3\u017cnego rodzaju problemy i zaburzenia psychiczne. To a\u017c jedna czwarta Polak\u00f3w, a statystyki nie uwzgl\u0119dniaj\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017cy. W\u00f3wczas \u2013 jak szacuje Instytut Psychiatrii i Neurologii \u2013 liczba ta wzros\u0142aby do 12 milion\u00f3w. [\u2026] Jak wynika ze statystyk Instytutu Psychiatrii i Neurologii,&nbsp;rocznie oko\u0142o 1,5 miliona obywateli naszego kraju trafia do zat\u0142oczonych szpitali psychiatrycznych&nbsp;\u2013 pod tym wzgl\u0119dem jeste\u015bmy w ma\u0142o chwalebnej czo\u0142\u00f3wce europejskiej\u201d.<\/p>\n<p>Views: 90<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Przypomnijmy, pod koniec XIX i na pocz\u0105tku XX w. na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym w Polsce przypada\u0142o prawie sze\u015bcioro dzieci1. W Europie wyprzedza\u0142a nas tylko Rosja. Taki stan utrzymywa\u0142 si\u0119 do 1932 r. Niestety, dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u015brodowisk feministycznych, lewicowych i socjalistycznych, propagowanie \u015brodk\u00f3w niszcz\u0105cych p\u0142odno\u015b\u0107 z ka\u017cdym dziesi\u0119cioleciem po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci pomniejsza\u0142a wska\u017aniki dzietno\u015bci na kobiet\u0119. &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/antykoncepcja-w-polsce\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201e<strong>Antykoncepcja w Polsce<\/strong>\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3612,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-657","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3580,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/657\/revisions\/3580"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3612"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/demografia.com.pl\/demografia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}